Στον δρόμο για τα Βαλκάνια

Marie Soleil Choquette

16/06/14: Τα πρώτα βήματα. Για να είμαι ειλικρινής, η πρώτη σκέψη που μου πέρασε από το μυαλό όταν έφτασα εκεί ήταν: «τι στο καλό κάνω εγώ εδώ;». Είμαι από το Κεμπέκ, σπουδάζω Κινηματογράφο, μιλάω γαλλικά και, όσον αφορά τα αγγλικά, γνωρίζω τα βασικά. Είναι το πρώτο μου ταξίδι στην Ευρώπη, η πρώτη φορά με ένα σάκο στην πλάτη και είμαι τόσο αφηρημένη που ξέχασα να γράψω τη διεύθυνση του μέρους που θα κοιμόμουν εκείνη τη νύχτα. Εν συντομία, μόλις έφτασα στο Βελιγράδι για ένα ταξίδι στην πρώην Γιουγκοσλαβία που επρόκειτο να διαρκέσει έξι εβδομάδες, ολομόναχη, μιας και αποφάσισα ότι θα ήταν καλύτερο να πάω μόνη στο πρώτο μου ταξίδι. Οι όποιες αμφιβολίες μου, ωστόσο, διαλύθηκαν μάλλον γρήγορα, όταν συνειδητοποίησα ότι είχα τους λόγους μου όταν επέλεξα αυτόν τον προορισμό. Πέρα από την κουλτούρα, τη μουσική, τη γλώσσα, τα τοπία που κόβουν την ανάσα, τη μαγευτική ιστορία… μου άρεσαν πάντα οι «ανόητες» ιστορίες, τα αναπάντεχα γεγονότα, οι ευχάριστες αναποδιές και ήξερα πως, αυτός ο τόπος, δε θα με απογοήτευε.

15:00 – 23:00: Από το Βελιγράδι στη Νις. Στο Νόβι Σαντ με προειδοποίησαν ότι τα τρένα στα Βαλκάνια δεν είναι και πολύ αξιόπιστα, αλλά αποφάσισα να κάνω μια προσπάθεια. Το ταξίδι κράτησε δυόμιση ώρες περισσότερο από το αναμενόμενο… προφανώς δεν στάθηκα τυχερή! Ασφαλώς, δεν είχα μαζί μου ούτε φαγητό ούτε κάτι να πιω, και για κάποιον ανεξήγητο λόγο δεν μπορούσα να ανοίξω την πόρτα της τουαλέτας… Τέλος πάντων, ξεφεύγω από τη σκέψη μου, δεν ήταν αυτό που ήθελα να γράψω. 15:00 – 23:00: Από το Βελιγράδι στη Νις: Το τρένο. Η διαδρομή ήταν μαγική. Μια γλυκιά ηλικιωμένη γυναίκα καθόταν στα σκαλιά του σιδηροδρομικού σταθμού, φωνάζοντας σε κάτι παιδιά να φύγουν από τις γραμμές του τρένου. Κότες και κόκορες περπατούσαν τριγύρω ελεύθερα, ενώ οι οροφές των γύρω κτιρίων ήταν γεμάτες με περιστερώνες. Αυτές οι ίδιες, κόκκινες οροφές, που έδωσαν σιγά σιγά τη θέση τους σε ατέλειωτες εκτάσεις από μακρύ και άγριο χορτάρι, καθώς το τρένο κινούνταν και ο ουρανός περνούσε από πάνε σε διάφορες αποχρώσεις μέχρι να πέσει η νύχτα. Ώσπου στο τέλος το μόνο που ακουγόταν ήταν ο απαλός ήχος της επαρχίας που κοιμόταν, καθώς το τρένο προχωρούσε πιο βαθιά μέσα της.

Νις, απλά μοναδική. Τσέλε Κούλα: ο Πύργος των Κρανίων, ένας πύργος με ενσωματωμένα κρανία Σέρβων από μια αιματοβαμμένη διένεξη με τους Οθωμανούς, αιώνες πριν. Πολλά από τα κρανία λείπουν, καθώς οι οικογένειές τους αναγνώρισαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα και πήραν πίσω τα κεφάλια τους. Ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, γνωστό για μια μεγάλη απόδραση που είχε γίνει εκεί. Τρεις γροθιές στον ουρανό στη μέση ενός πάρκου: ένα μνημείο στη μνήμη των θυμάτων των Σέρβων στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ένας ρωμαϊκός ναός, χτισμένος στην κορυφή ενός λόφου. Ένα μοναστήρι κρυμμένο μέσα στο δάσος, το οποίο νόμισα αρχικά ότι ήταν ακατοίκητο, βρήκα όμως μέσα τρεις μοναχούς που με καλωσόρισαν με φρεσκοψημένο ψωμί. Νις, απλά μοναδική…

Η ζωή είναι ένα θαύμα. Κοντά στο Ούζιτσε υπάρχει μια μικρή πόλη που ονομάζεται Μόκρα Γκόρα, όπου μπορείς να πάρεις ένα τουριστικό τρένο το οποίο περνάει από διάφορα τούνελ της πόλης, καθώς το συνοδεύει η παραδοσιακή, τσιγγάνικη μουσική της περιοχής. Σε αυτή τη διαδρομή γνώρισα μια ομάδα 50 ατόμων, οι οποίοι έκαναν road trip με παλιά MINI Coopers. Μετά από λίγη κουβεντούλα, με προσκάλεσαν σε ένα πάρτι στο ξενοδοχείο τους που βρισκόταν στο Εθνικό Πάρκο του Τάρα. Συμφώνησα έχοντας κάνει την πολύ πειστική σκέψη ότι «στην τελική, είμαι διακοπές!», και μπήκα σε ένα από αυτά τα αξιολάτρευτα αυτοκίνητα. Η καλύτερη απόφαση που πήρα ποτέ! Γνώρισα πολλούς ενθουσιώδεις και φιλικούς ανθρώπους από διάφορες γωνιές του πλανήτη. Μια νύχτα που πέρασε με συζήτηση, χορό, ποτό και την από κοινού εμπειρία αναπάντεχα όμορφων στιγμών, που με έκαναν να κρατήσω αυτή τη νύχτα ως μια πολύτιμη ανάμνηση. Νιώθω πως όταν ταξιδεύεις, τέτοιες βραδιές ακριβώς είναι που ζητάς και έρχονται εκεί που δεν τις περιμένεις.  Η διαμονή μου στο Ούζιτσε τελείωσε με την επίσκεψη στο χωριό του Εμίρ Κοστουρίτσα, την περιήγηση σε μια σπηλιά (με διάφορες περίεργες ιστορίες σχετικές με πτώματα σκυλιών…), τα καλύτερα βατόμουρα που έφαγα στη ζωή μου, μια πρώτη γεύση από Παραπέντε και πολλές ενδιαφέρουσες συζητήσεις με υπέροχους ανθρώπους. Κάφα. Είτε είναι τούρκικος είτε σέρβικος, ο καφές είναι μια ιδιαίτερη στιγμή της ημέρας. Μια ευκαιρία να μοιραστείς συναισθήματα, να γελάσεις, να εκμυστηρευτείς σκέψεις. Είναι μέρος της παράδοσης, της κουλτούρας, το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να πάρεις το χρόνο σου και να απολαύσεις την καλή παρέα. Μην το χάσεις!

Σαράγιεβο αγάπη μου. Αφού ξύπνησα το πρώτο μου πρωινό στο Hostel, βγήκα στο δρόμο και συνάντησα την Έλια και τη Ραφ, δυο φίλες φίλων μου από την πατρίδα. Είναι πάντα ευχάριστο να βρίσκεις ανθρώπους από το σπίτι σου όταν ταξιδεύεις στο εξωτερικό, και με αυτές τις δύο κοπέλες ήμουν κάτι περισσότερο από τυχερή. Γνώρισα ακόμα τη Λούνα Ζίμιτς – Μίγιοβιτς (της οποίας και συνιστώ τη φιλμογραφία, είναι ηθοποιός), ξαδέρφη μιας φίλης από το Μόντρεαλ, που με πήγε στο Κίτρινο Οχυρό. Αυτό το κτίριο δε μοιάζει να είναι κάτι αξιοσημείωτο με την πρώτη ματιά, όμως μόλις σκαρφαλώσεις τους τοίχους και κοιτάξεις μέσα από τα παράθυρά του, θα δεις μια καθηλωτική, πανέμορφη θέα του Σαράγιεβο. Στις μέρες που έμεινα στην πόλη, επισκέφτηκα κι άλλες φορές το Οχυρό για να δω το ηλιοβασίλεμα, όπως και άλλοι ταξιδιώτες. Μιας και ήταν το Ραμαζάνι, η μεγάλη γιορτή των Μουσουλμάνων, πυροτεχνήματα έσκιζαν τον ουρανό καθώς προσευχές σκέπαζαν, σαν μια απαλή ηχώ, ολόκληρη την πόλη. Θυμάμαι τα απογεύματα στο μικρό μπαλκονάκι του Hostel, να μιλάμε, να συλλογιζόμαστε, να ανακαλύπτουμε μουσική με τους φίλους που γνώρισα εκεί, και να γελάμε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Θυμάμαι τα παραδοσιακά φαγητά, τις ορδές των σκύλων στους δρόμους, το μουσείο παραδοσιακής μουσικής, το μουσείο της Σρεμπρένιτσα, τις ισπανικές τορτίγιες, τους τεράστιους γυμνοσάλιαγκες, τα ποιήματα στις σκάλες, αλλά περισσότερο από όλα θυμάμαι όλους εκείνους τους ανθρώπους που, μέσα σε λίγες μόνο μέρες, με έκαναν να ερωτευτώ την πόλη. Το Σαράγιεβο είναι πανέμορφο, συγκινητικό, φιλόξενο… και αυτοί είναι οι λόγοι που ξαναγύρισα, δυόμιση βδομάδες αργότερα!

Από την αρχή ως το τέλος. Κρατώ τις αναμνήσεις που τώρα με κάνουν να χαμογελώ. Όλες εκείνες τις στιγμές που με έκαναν να δακρύσω. Έκλαψα γιατί φοβόμουν. Έκλαψα γιατί ήμουν χαμένη. Έκλαψα γιατί αμφέβαλλα για τον εαυτό μου. Και περισσότερο από όλα έκλαψα γιατί άφηνα πίσω μου τόπους και ανθρώπους με τους οποίους δέθηκα. Εκείνες τις στιγμές ένιωσα πραγματική λύπη, όμως η αλήθεια είναι ότι έκλαψα μόνο γιατί συνειδητοποιούσα πως βίωνα σημαντικές, εξαιρετικές στιγμές. Όλα αυτά είναι πολύ όμορφα βιώματα, και τους αξίζει ένα χαμόγελο. Η γέφυρα που προκάλεσε 3 μέρες πόνου. Χωρίς να θέλω να επεκταθώ στο θέμα, γιατί δε θα έχει και νόημα, όταν πηδάς από τη γέφυρα του Μόσταρ (από ύψος 21 μέτρων), καλό θα είναι να σφίγγεις το σώμα σου και να είσαι έτοιμος. Διαφορετικά, σε περιμένουν 3 μέρες σοβαρού πόνου. Και ξέρω κάποιους ανθρώπους που θα είχαν κάτι να πουν πάνω σε αυτό. Μόσταρ. Εκεί που μπορείς να νιώσεις τον ίλιγγο της Ιστορίας. Εκεί που μπορείς να κολυμπήσεις σε τιρκουάζ νερά, να χορέψεις όλη νύχτα σε μια σπηλιά, να δραπετεύσεις μέσα από τους δρόμους στις γειτονιές, να συζητήσεις με παθιασμένους δημιουργούς και τεχνίτες. Μόσταρ… Ρούχα και γάτες. Μετά από πολλές συζητήσεις με άλλους ταξιδιώτες στα Βαλκάνια, άλλαξα τη ρότα μου και βρέθηκα στο Κότορ, στο Μαυροβούνιο. Το Κότορ έχει χωρίς αμφιβολία την ομορφότερη Παλιά Πόλη που είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ. Μια πόλη με στενούς δρόμους που περιπλέκονται σε κάθε ευκαιρία, πολύχρωμα ρούχα να κρέμονται στεγνώνοντας σε σκοινιά πάνω από τα κεφάλια των περαστικών, γάτες σε κάθε γωνιά της πόλης, σε κάθε δρόμο, σύννεφα που μοιάζουν να είναι τόσο χαμηλά που μπορείς να απλώσεις το χέρι και να τα πιάσεις. Περιτριγυρισμένη από βουνά και ένα επιβλητικό φρούριο που απλώνεται σε μια έκταση μεγαλύτερη από 3 χιλιόμετρα. Μια πόλη που μου επιφύλασσε μια ακόμα, τελευταία έκπληξη, καθώς συνάντησα και πάλι την Έλια και τη Ραφ, για να μοιραστούμε 2 λίτρα μπίρας με μόνο 2 ευρώ (σπεσιαλιτέ των Βαλκανίων) και πολλές όμορφες ιστορίες.

Κοντά στη θάλασσα. Το Σπλιτ είναι μια πόλη που πρέπει να επισκεφθείς οπωσδήποτε στην Κροατία. Τουριστική και πολυσύχναστη, αλλά όχι ασφυκτικά γεμάτη. Στην ακροθαλασσιά, η μουσική δε σταματούσε τα βράδια. Βρέθηκα σε δυο συναυλίες, παραδοσιακής μουσικής και μπλουζ (με εξαιρετικούς μουσικούς). Η Παλιά Πόλη είναι πανέμορφη, όμως το ωραιότερο μέρος είναι το παλάτι, από το οποίο σώζονται πια μόνο τα υπόγεια δωμάτια. Οι μέρες περνούν μέχρι να ανοιγοκλείσεις τα μάτια σου, και τα βράδια συναντάς καινούργιους φίλους και πηδάς στη θάλασσα! Η μουσική της θάλασσας. Μακάρι να μπορούσα να σας προσφέρω τον ήχο που βγάζει το θαλάσσιο όργανο στο Ζαντάρ. Μια μοναδική εγκατάσταση, που χρησιμοποιεί τη ροή του θαλασσινού νερού για να σπρώξει τον αέρα μέσα από σωλήνες και παράγει μουσική, ανάλογη με την κίνηση των κυμάτων. Το τέλειο μέρος να διαβάσεις ένα βιβλίο και να απολαύσεις τον ήλιο.

Οι λίμνες του Πλίτβιτσε. Δεν υπάρχουν λόγια, πρέπει να το δείτε με τα μάτια σας. Γυρίζοντας πίσω. Μια βδομάδα πριν το τέλος του ταξιδιού μου, αποφάσισα να επιστρέψω στο Σαράγιεβο γιατί είχα πραγματικά περάσει υπέροχα τις μέρες που έμεινα στην πόλη. Μερικοί φίλοι με συμβούλευσαν να μην το κάνω, γιατί είχα μια υπέροχη εικόνα της πόλης στο μυαλό μου την οποία, αν ξαναπήγαινα, κινδύνευα να χαλάσω. Καταλάβαινα τι εννοούσαν, όμως εν τέλει είμαι πολύ χαρούμενη που επέστρεψα, γιατί και τη δεύτερη φορά πέρασα το ίδιο υπέροχα με την πρώτη. Υπάρχει πάντα κάτι καινούργιο να ανακαλύψεις σε αυτήν την πόλη, και θα ξαναπήγαινα χωρίς δεύτερη σκέψη. Ενθύμια… Είμαι πια πίσω στο Κεμπέκ, και η προσαρμογή δεν είναι εύκολη. Ωστόσο, δεν θα μπορούσα να ελπίζω σε τίποτα καλύτερο από ένα τόσο όμορφο ταξίδι, το πρώτο μακριά από τη χώρα μου. Οι άνθρωποι που γνώρισα ήταν φιλικοί, χαμογελαστοί και εξυπηρετικότατοι. Οι τόποι είναι που θυμόμαστε περισσότερο από τα ταξίδια μας, αλλά πάνω από όλα μένουν οι συναντήσεις, τα χαμόγελα και οι εμπειρίες. Το μόνο που θέλω πια είναι να συνεχίσω αυτή την περιπέτεια, και να καταφέρω να επισκεφθώ και τα υπόλοιπα Βαλκάνια. Και είμαι βέβαιη πως θα το κάνω. Τα ξαναλέμε, λοιπόν, σύντομα!

Πηγή:

bpm