Σόνια Ντελονέ: Μια ιστορία χρωμάτων και σχημάτων

Γρηγόρης Μυστιλιάδης

Μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση φιλοξενείται εδώ και μερικούς μήνες στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στο Παρίσι. Η έκθεση, που θα διαρκέσει για λίγες ακόμα μέρες, φιλοξενεί περισσότερα από 400 έργα της Σόνια Ντελονέ, για πρώτη φορά μετά το 1967. Καλύπτοντας επί της ουσίας ολόκληρη τη διαδρομή της σημαντικής αυτής ζωγράφου από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’70, καταδεικνύει τους λόγους που η Ντελονέ θεωρείται εξέχουσα προσωπικότητα στο avant – garde  ρεύμα της Ευρώπης και πρωτοπόρος της αφηρημένης τέχνης, ενώ μεταξύ των εκθεμάτων περιλαμβάνονται πίνακες, επιτοίχιες συνθέσεις, γκουάς, αφίσες, υφάσματα και σχέδια μόδας.

market-at-minho

soniadelaunayswimsuits1928

Γεννημένη στη σημερινή Ουκρανία το 1885, η Ντελονέ ήταν ήδη αρκετά γνωστή στους καλλιτεχνικούς κύκλους του Παρισιού όταν το 1910 παντρεύτηκε τον Γάλλο ζωγράφο Ρόμπερτ Ντελονέ. Το ζευγάρι, μαζί φυσικά και με άλλους καλλιτέχνες, ίδρυσε το κίνημα του Ορφισμού, μια λυρική απόδοση του κυβισμού με έντονα χρώματα. Η σκέψη που τους οδήγησε σε αυτή την καλλιτεχνική τεχνοτροπία, ήταν ότι τα γεωμετρικά σχήματα, όπως και τα χρώματα, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους όταν μπουν με τον σωστό τρόπο σε έναν πίνακα ή μια εικόνα.

sleeping-girl

Η Σόνια ακολούθησε τον σύζυγό της σε μια περιπλάνηση στην Ευρώπη, και κυρίως σε Ισπανία και Πορτογαλία, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Ρόμπερτ έφυγε από τη ζωή το 1941, όμως η Σόνια Ντελονέ συνέχισε, μετά και την επιστροφή της στο Παρίσι, να ασχολείται με την τέχνη της και να κοινωνεί το έργο και τη φιλοσοφία της μέσα από ομιλίες σε γκαλερί και σχολές καλών τεχνών.

21830

Θεωρείται ο κρίκος που ενώνει του πιονέρους της αφηρημένης τέχνης με τους μεταπολεμικούς, μοντέρνους καλλιτέχνες, κι αυτό γιατί δεν δίστασε ποτέ να πρωτοτυπήσει με την τέχνη της. Μια από τις κυριότερες εκφάνσεις αυτής της πλευράς της δεν είναι άλλη από την προθυμία της να ασχοληθεί με τον σχεδιασμό και τη διακόσμηση αυτοκινήτων, κάτι που εκείνα τα χρόνια ήταν κάτι το επαναστατικό, τόσο λόγω των πολύχρωμων σχεδίων όσο και, προφανώς, λόγω του γεγονότος ότι η Ντελονέ ήταν γυναίκα!

Το 1924 η Σόνια Ντελονέ σχεδιάζει, με το γνωστό της στυλ που περιλαμβάνει διάφορα γεωμετρικά σχήματα και έντονα χρώματα, μια Bugatti  35, ενώ ένα χρόνο αργότερα δανείζει την τεχνοτροπία της και στο σχεδιασμό ενός Citroën B12. Μάλιστα, φωτογραφίζεται δίπλα στο αυτοκίνητο φορώντας ένα φόρεμα σχεδιασμένο από την ίδια, παρόμοιας τεχνοτροπίας, και η φωτογραφία αυτή γίνεται εξώφυλλο στη Βρετανική Vogue.

t35

Τέλος, ένα ακόμα σημαντικό της πόνημα ήρθε αρκετά χρόνια αργότερα, όταν το 1968 αποδέχεται την πρόταση του Γενικού Διευθυντή της εταιρείας Matra, Jean-Luc Lagardère, και διακοσμεί με ένα της σχέδιο το μοντέλο Matra 530A.

800px-MatraM530_SoniaDelaunay

Η Σόνια Ντελονέ έφυγε από τη ζωή το 1979, σε ηλικία 94 ετών, πλήρης ημερών και έχοντας αφήσει πίσω της ένα τεράστιο έργο. Όσοι και όσες από εσάς πάντως θα θέλατε να παρευρεθείτε σε μια τόσο ενδιαφέρουσα έκθεση αλλά δεν προλαβαίνετε το Παρίσι μέχρι τις 22 του μήνα, όταν και η έκθεση κλείνει, μην ανησυχείτε: η έκθεση για τη Σόνια Ντελονέ θα μεταφερθεί αυτούσια στην Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης Tate στο Λονδίνο, όπου θα φιλοξενηθεί από τις 15 Απριλίου μέχρι τις 9 Αυγούστου του 2015!

electric-prisms-1