Η σημασία της πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης διαταραχών λόγου και επικοινωνίας

Γεράσιμος Μουντούρης

Μιλώντας για πρόληψη, αναφερόμαστε στην ενημέρωση του κοινού (και ατόμων που έχουν μια σημαντική θέση στην ανατροφή των παιδιών) για την ανάπτυξη του λόγου και της επικοινωνίας και για τις καλύτερες συνθήκες για να γίνει αυτή χωρίς αρνητικές συνέπειες. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η πρόληψη σημαίνει τον έγκαιρο εντοπισμό των διαταραχών λόγου και επικοινωνίας, μέσα από διερευνητικές διαδικασίες όπως σταθμισμένα ερωτηματολόγια ή ανιχνευτικά εργαλεία.

Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου σε ένα παιδί αποτελεί μια μακροχρόνια, σταδιακή και πολυσύνθετη διαδικασία. Η γνώση, ή τουλάχιστον η προσέγγιση αυτής της διαδικασίας, είναι απαραίτητη για τη σωστή αντιμετώπιση των παιδιών που ενδέχεται να παρουσιάσουν προβλήματα λόγου και επικοινωνίας. Αντιμετωπίζοντας το λόγο ως έκφραση της νοητικής και συναισθητικής ανάπτυξης του παιδιού, ανάλογα με το ηλικιακό του επίπεδο, θα πρέπει να βρισκόμαστε σε εγρήγορση, για να μπορέσουμε έγκαιρα να ανιχνεύσουμε την οποιαδήποτε δυσκολία, αποκλείοντας μια πιθανή αποκλίνουσα ανάπτυξη, τόσο στους ψυχολογικούς τομείς, όσο και στους τομείς της μάθησης και επικοινωνίας.

9993018_orig

Σύμφωνα με τα στάδια της φυσιολογικής ανάπτυξης του λόγου:

  • 0-6 μηνών: Το μωρό παράγει ήχους. Όταν ακούει ήχους, αντιδρά στρέφοντας το κεφάλι.
  • 6-12 μηνών: Καταλαβαίνει απλές οδηγίες, ακούει όταν το φωνάζουμε και λέει «μαμά», «μπαμπά».
  • 12-18 μηνών: Καταλαβαίνει απλές οδηγίες και προτάσεις, λέει νέες λεξούλες, κατονομάζει οικεία αντικείμενα και πρόσωπα.
  • 18 μηνών-2 ετών: Καταλαβαίνει σύνθετες οδηγίες (π.χ. «Πάρε το βιβλίο και βάλτο στο τραπέζι»), λέει μικρές προτάσεις (2-3 λέξεων).
  • 2 ετών-3 ετών: Λέει προτάσεις με 4-5 λέξεις, κάνει ερωτήσεις, χρησιμοποιεί πληθυντικό και προθέσεις, καταλαβαίνει απλές ιστορίες.
  • 3 ετών-4 ετών: Έχει σωστή γραμματική και σύνταξη, έχει καθαρή άρθρωση (αν και κάποια παιδάκια δεν λένε ακόμα καθαρά το «ρ» ή το «σ»).

Η ανεπάρκεια του λόγου κατά την προσχολική ηλικία, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και υπεύθυνα, λειτουργεί αρνητικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού και στην ψυχική του εξέλιξη. Τις περισσότερες φορές, οι μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλά παιδιά του δημοτικού και του γυμνασίου είναι απόρροια προβλημάτων λόγου και ομιλίας που δεν έχουν αντιμετωπιστεί σωστά. Η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να προλάβει αυτές τις δευτερογενείς επιπτώσεις.

820_644d4568-caa7-49b8-a081-d81d3c5fbaea

Στην Ελλάδα, οι διαταραχές λόγου και επικοινωνίας συναντώνται περίπου στο 10% του παιδικού πληθυσμού ως αναπτυξιακές διαταραχές, ενώ το 60% αυτών των παιδιών εμφανίζει και προβλήματα στην ανάγνωση, γραφή, ορθογραφία και μαθηματικά. Ενδεικτικό της σοβαρότητας των διαταραχών λόγου είναι το γεγονός ότι η παγκόσμια βιβλιογραφία τις συσχετίζει με διαταραχές της σχολικής ένταξης. Σε κάθε περίπτωση, η πιο ουσιαστική παρέμβαση είναι η πρόληψη των διαταραχών του λόγου και της επικοινωνίας.

dfhgdhgds

Στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες γίνεται έλεγχος ρουτίνας της σχολικής ετοιμότητας για όλα τα παιδιά. Η Ελλάδα δυστυχώς είναι από τις λίγες χώρες που το μοναδικό κριτήριο για την εισαγωγή των παιδιών που τελειώνουν το νηπιαγωγείο στην Α’ δημοτικού είναι η ηλικία και όχι το αναπτυξιακό τους επίπεδο και η σχολική τους ετοιμότητα. Συνεπώς, κάθε χρόνο φοιτούν στην Α’ τάξη του δημοτικού παιδιά που δεν πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για επιτυχή παρακολούθηση, με αποτέλεσμα να βιώνουν την σχολική αποτυχία με τις προαναφερθείσες δυσμενείς συνέπειες.

dfsdsfwewrwer

 

logotherapeia

ΚΕΝΤΡΟ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ – ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ – ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΥΝΤΟΥΡΗΣ
Έδρα: Πλ. Συντριβανίου 4 Θεσσαλονίκη – ΤΗΛ 2310 267833 / 6977646590
Υποκ/μα: Κ. Καραμανλή 21 Αιγίνιο
www.logotherapeiamountouris-thessaloniki.gr   mountourism@yahoo.gr