Τι 30, τι 40, τι 50; Ας μιλήσουμε για start ups!

Μαριάννα Λαζαρίδου

«Μα είμαι μόνον 67, έχω όλη τη ζωή μπροστά μου!» ακούστηκε να λέει ένας από τους βασικούς χαρακτήρες μιας πρόσφατης αμερικάνικης ταινίας όταν ρωτήθηκε για ποιο λόγο θέλει να ξεκινήσει μια καινούρια δουλειά.

Η φράση αυτή χτύπησε σαν καμπανάκι μέσα μου και υπογράμμισε κάτι που παρατηρώ εδώ και καιρό και απορώ καθώς βολτάρω σε meetings, σε συγκεντρώσεις start-upers και γενικά σε χώρους με διάφορα events σχετικά με το επιχειρείν και την καινοτομία στη χώρα μας. Πού βρίσκονται άραγε οι μεγαλύτεροι άνθρωποι, οι 50 plus και δεν ανεβαίνουν κι αυτοί στο βήμα να παρουσιάσουν μια λαμπρή ιδέα αλλά επίσης απουσιάζουν και από το κοινό που παρακολουθεί αυτές τις καινούριες προσπάθειες της ελληνικής επιχειρηματικότητας…

Ας ξεκινήσουμε όμως από την αρχή. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει στη χώρα μας μια τεράστια προβολή νέων επιχειρηματικών ιδεών σε πολλά event που παρακολουθούνται με αμέριστο ενδιαφέρον από χιλιάδες ανθρώπους. Ο καθένας από εμάς θα έχει σίγουρα ακούσει για meetings πρωτοπόρων επιχειρηματιών, co-working spaces, οργανισμούς που προσπαθούν να βοηθήσουν νέες ιδέες και επιδοτήσεις που αναφέρονται σε νεοεμφανιζόμενες επιχειρηματικές ιδέες.

Οι start-upers ξεκινούν από το μηδέν σε μια καινοτόμα δραστηριότητα και προσπαθούν να πετύχουν το στόχο τους. Η μόδα αυτή, που όπως φαίνεται ήρθε για να μείνει, προσφέρει μια διέξοδο σε ανθρώπους που συνδυάζουν πρωτότυπες ιδέες με το θάρρος και την αφοσίωση που χρειάζεται για να τις υλοποιήσουν.

Μέσα σε όλο αυτό το ιδιαίτερα ενδιαφέρον περιβάλλον μπορεί κανείς να συναντήσει άτομα από πολλούς τομείς και ποικίλα ενδιαφέροντα. Καθένας επιλέγει να βάλει το λιθαράκι του στον δικό του ξεχωριστό χώρο. Ενώ όμως η διαφορετικότητα ως προς την ειδικότητα είναι δεδομένη, ως προς την ηλικία τα πράγματα έχουν αλλιώς. Κι αυτό γιατί οι μεγαλύτεροι άνθρωποι δεν εκπροσωπούνται σχεδόν καθόλου σε αυτούς τους ελπιδοφόρους χώρους.

Στο εξωτερικό βέβαια, η κατάσταση δεν είναι τόσο ακραία. Για παράδειγμα, στην Αγγλία, μέσα στο 2015, το ποσοστό των start-upers άνω των 50 χρονών αυξήθηκε στο 6,5%. Ίσως ακόμη να είναι αρκετά χαμηλό αλλά οι ειδικοί αισιοδοξούν πως θα υπάρξει αισθητή άνοδος για δύο κυρίως λόγους: την οικονομική κρίση που βιώνεται παγκοσμίως και τη συνεχιζόμενη διάκριση στην αγορά εργασίας λόγω ηλικίας.

Στην Ελλάδα τι γίνεται όμως; Ένας άνθρωπος στην ώριμη ηλικία, ειδικά αν έχει χάσει τη θέση εργασίας του, φαίνεται να περιορίζει τα ενδιαφέροντά του και να συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στο στενό του οικογενειακό περιβάλλον. Άλλες φορές αντιμετωπίζει με δυσπιστία τους νεότερούς του και αρνείται να συμμετέχει σε κάτι καινοτόμο και προοδευτικό, κάτι που έχει συχνά παρόμοια αρνητική ανταπόκριση και από τους νέους.

Γιατί όμως να μην υπάρξει η χρυσή τομή της συνεργασίας και του πληθωρικού καταιγισμού ιδεών που προέρχονται από ανθρώπους χωρίς την αναφορά στην ηλικία τους; Το προσδόκιμο ζωής με ποιότητα αυξάνεται, η ιατρική επιστήμη έχει να προσφέρει στους ανθρώπους μια άνετη ζωή για πολλά περισσότερα χρόνια… τι άλλο καλύτερο από τον παραγκωνισμό των ηλικιών και την χωρίς όρους άνοδο των ιδεών και των προσπαθειών μας;

Ακόμη πιο σίγουρο είναι πως στη σημερινή εποχή της κρίσης και της αβεβαιότητας οι νεώτεροι έχουν να μάθουν πολλά από τις εμπειρίες των μεγαλυτέρων ενώ οι ωριμότεροι μπορούν επιτέλους να ενταχθούν σε αυτόν τον συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο της υπερπληροφόρησης, του ίντερνετ και των γρήγορων ρυθμών, να συνεχίσουν να εξελίσσονται και φυσικά να μην αποσύρονται νωρίς.

Εδώ λοιπόν είναι που μια νέα αρχή μέσω του χώρου των start ups μπορεί να γίνει μια πολύ ενδιαφέρουσα επιλογή για τον καθένα. Και να γιατί:

1) Ένα start up επικεντρώνεται συνήθως σε ένα πολύ συγκεκριμένο στόχο. Αυτό το χαρακτηριστικό ταιριάζει γάντι σε ένα πιο ώριμο μυαλό, το οποίο έχει κατασταλάξει στις απόψεις του, γνωρίζει τι τον ενδιαφέρει και βασικότατα με τι δεν θέλει σε καμία περίπτωση να ασχοληθεί! Έρευνες άλλωστε δείχνουν πώς άτομα μεγαλύτερων ηλικιών αποδίδουν καλύτερα σε niche markets (ένα μικρό συγκεκριμένο κομμάτι της αγοράς στο οποίο μπορεί να επικεντρωθεί ένα start up project).

2) Ένας μεγάλος αριθμός start ups αποτυγχάνουν και διαλύονται στα πρώτα τους κιόλας στάδια ανάπτυξης. Ένας βασικός λόγος για αυτό το φαινόμενο είναι η απειρία των νέων επιχειρηματιών. Θα πρέπει ο καθένας να γνωρίζει από την αρχή πώς σκοπεύει να έχει
κέρδος από την νέα του ιδέα και πώς αυτή θα συνεχίσει να είναι μια βιώσιμη επιχείρηση. Η εμπειρία μεγαλύτερων ανθρώπων στον επιχειρηματικό χώρο, οι κατάλληλες επιλογές για το πότε, πού και πώς μπορεί να αρχίσει μια επιχείρηση μπορεί να είναι τροχοπέδη στο δισταγμό και την αναποφασιστικότητα ενός νέου επιχειρηματία ή όμως και να του δώσει το κατάλληλο σπρώξιμο για ένα φανταστικό ξεκίνημα!

3) Τα start ups είναι μια προσωπική υπόθεση. Για πολλά χρόνια παρατηρούμε, και εν μέρει ζηλεύουμε start-upers που δουλεύουν με δικά τους ωράρια. Μπορεί κάποιοι να παραπονιούνται ότι αυτά είναι μεγάλα και ατελείωτα, αλλά αυτή ακριβώς η ευελιξία είναι μια πολυτέλεια που επιθυμούν πολλοί, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.

4) Τα start ups έχουν συνήθως μικρό ρίσκο, ειδικά στη χώρα μας. Αυτό συμβαίνει γιατί οι περισσότεροι νέοι που ασχολούνται με το επιχειρείν δεν διαθέτουν εξαρχής μεγάλα ποσά προς επένδυση, είτε επίσης γιατί πολλές ιδέες συνδυάζουν online υπηρεσίες ή προϊόντα, τα οποία κατά βάση περιορίζουν την αρχική επένδυση. Παράλληλα, λόγω της παγκοσμιοποίησης και των νέων τεχνολογιών, πολλά start ups πλέον έχουν τη δυνατότητα να συνδυάζουν και άλλες λύσεις μείωσης κόστους, όπως για παράδειγμα εργαζόμενους από το σπίτι, outsourcing υπηρεσιών σε τρίτους κτλ.

Το μικρό λοιπόν ρίσκο, είναι ιδανικό για έναν μεγαλύτερο άνθρωπο.

Ειδικά, όταν ένα τέτοιο project μπορεί να συνδυαστεί με τους υπόλοιπους υπολογισμούς που έχει κάνει κάποιος για τη ζωή του και να προσφέρει ενδιαφέρον και ευχαρίστηση χωρίς απαραίτητα να περιορίζει τους οικονομικούς του πόρους.

Αυτές είναι κάποιες μόνον ιδέες για το πώς τελικά τα start ups είναι ένα σύγχρονο και ανερχόμενο είδος στο χώρο των επιχειρήσεων που κυρίως, δεν έχει καθόλου να κάνει με την ηλικία. Σε μια εποχή που η επιβίωση και η ευημερία επιβάλλουν συνδυασμό δυνατοτήτων, πόρων, ιδεών και δύναμης, γιατί να μην ξεκινήσουμε αντλώντας τα οφέλη που μπορούν να προέλθουν από ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών. Χρειάζεται αμοιβαία προσπάθεια και αποδοχή των ενδιαφερομένων, ανεξάρτητα από την ηλικία τους αλλά θα έλεγε κανείς πως τα πιθανά αποτελέσματα αυτών των συνεργασιών σε τομείς όπως στην οικονομία, στην ψυχολογία, στην υγεία, στη διάθεση και τελικά στην ποιότητα ζωής δεν μπορούν παρά να αξίζουν την προσπάθεια.