Isetta, το εντυπωσιακό bubble car της δεκαετίας του ’60

Κωνσταντίνος Μιχαλέας

Το Isetta παραμένει σταθμός στην ιστορία του αυτοκινήτου. Πρόκειται για ένα τρίκυκλο (αρχικά) αυτοκίνητο, στην κατηγορία των μικρο-αυτοκινήτων πόλης (microcars), που πρωτοκατασκευάστηκε μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το ταξίδι του ξεκίνησε όταν ο Renzo Rivolta, ιδιοκτήτης της Iso Spa εταιρείας που κατασκεύαζε ως τότε ψυγεία, scooters και μικρά τρίκυκλα φορτηγά, αποφάσισε να σχεδιάσει ένα μικρό αυτοκίνητο που θα μπορούσε να κυκλοφορήσει μαζικά.

Το Isetta παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Τορίνο, τον Νοέμβριο του 1953 και έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση. Διέθετε δικύλινδρο κινητήρα μηχανής 236 c.c, με ιπποδύναμη 9.5 hp, το χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων ήταν τεσσάρων σχέσεων και είχε και  όπισθεν. Είχε μήκος μόλις 2,29 μέτρα και πλάτος 1,37. Ο μπροστινός άξονας ήταν μια τροποποιημένη έκδοση των ανεξάρτητων μπροστινών αναρτήσεων Dubonnet και η τελική ταχύτητα του οχήματος έφτανε τα 75 km/h.

Σημαντικό στοιχείο που βοήθησε στην εμπορική επιτυχία του οχήματος ήταν η πολύ μικρή κατανάλωση καυσίμων (περί τα τέσσερα λίτρα στα 100 Km). Το χαρακτηριστικό του σχήμα, που θυμίζει αυγό ή μπουρμπουλήθρα, του έδωσε το όνομα bubble car, το οποίο αργότερα χρησιμοποιήθηκε σαν τίτλος κατηγοριοποίησης παρόμοιων οχημάτων. 

Το μπροστινό τμήμα του οχήματος ήταν και η πόρτα για να εισέρχονται οι επιβάτες. Σε περίπτωση ατυχήματος, ο οδηγός μπορούσε να βγει από την ηλιοροφή που ήταν κατασκευασμένη από καμβά. Ο χώρος του οδηγού και των επιβατών ήταν αρκετά άνετος για δύο άτομα, ίσως και για ένα μικρό παιδί. Ο κινητήρας και η ρεζέρβα βρίσκονταν ακριβώς πίσω από το κάθισμα των επιβατών.

Το Isetta συνάντησε μεγάλο ανταγωνισμό στην Ιταλία εκείνη την περίοδο από το Fiat 500 και δεν είχε την αναμενόμενη εμπορική επιτυχία στη χώρα. Ο Renzo Rivolta όμως δε σταμάτησε εκεί. Τον ενδιέφεραν οι άδειες κατασκευής του αυτοκινήτου και γι’ αυτόν τον λόγο συνεργάστηκε με εργοστάσια της Ισπανίας και του Βελγίου, όπου ήδη κατασκευάζονταν ανταλλακτικά Iso. Αργότερα, δόθηκε η άδεια και σε εταιρείες στη Γαλλία και στη Βραζιλία για να κατασκευάσουν το Isetta με κάποιες διαφορές.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα παραλλαγών του αρχικού σχεδίου ήταν το Iso Autocarro 500, που κατασκευάστηκε στη Μαδρίτη και ήταν ένα Isetta με καρότσα (το νούμερο 500 στο όνομα του μοντέλου αναφερόταν στα κιλά χωρητικότητας της καρότσας και όχι στον κυβισμό). Το συγκεκριμένο μοντέλο είναι ένα από τα πιο σπάνια μικρο-αυτοκίνητα που έχουν κυκλοφορήσει και πρόσφατα πουλήθηκε ένα Autocarro από τον οίκο Sotheby’s για $98.000. Το 1956, μετά από σχετική άδεια, η Βραζιλιάνικη εταιρεία Romi κατασκεύασε το Iso για τη βραζιλιάνικη αγορά,  το οποίο μάλιστα ήταν και το πρώτο όχημα που κατασκευάστηκε στη χώρα. 

Η μεγαλύτερη επιτυχία για το όχημα επιτεύχθηκε όταν η γνωστή Γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, BMW, αγόρασε τα σχέδια του Iso και άρχισε να το κατασκευάζει, αφού πρωτύτερα το είχε σχεδιάσει από την αρχή μηχανικά, κατασκευάζοντας μια πιο αξιόπιστη μονοκύλινδη τετράχρονη μηχανή. Το BMW Isetta κυκλοφόρησε μέχρι το 1962 και παρήχθησαν 162.000 μοντέλα περίπου.

Το Isetta είχε πολύ μεγάλη εμπορική επιτυχία και πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι το συγκεκριμένο μοντέλο «έσωσε» την BMW από την καταστροφή. Έγινε γνωστό στο κοινό της Γερμανίας ως “Das Rollende Ei”, δηλαδή το κυλιόμενο αυγό. Λίγο αργότερα, η BMW βελτίωσε περισσότερο το όχημα και έβγαλε στην αγορά την έκδοση Isetta 300 Moto Coupe DeLux, η οποία είχε κινητήρα 298cc και απέδιδε 13hp. Να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο μοντέλο ήταν το πρώτο μαζικά κατασκευασμένο αυτοκίνητο που πέτυχε κατανάλωση 3L/100km.

Στα μέσα του 1957, η BMW ξεκίνησε τη παραγωγή του Isetta 600. Η εταιρεία ήθελα να σχεδιάσει ένα νέο μοντέλο αλλά λόγω έλλειψης πόρων, τα σχέδια βασίστηκαν στο ήδη υπάρχον σασί του Isetta για να διαμορφώσουν το τετραθέσιο αυτοκίνητο. Το Isetta 600 είχε δικύλινδρο επίπεδο κινητήρα (μπόξερ) που παρήγαγε 586cc και 19.5hp. Το συγκεκριμένο μοντέλο δεν πέτυχε εμπορικά και κυκλοφόρησε στην αγορά μέχρι το Νοέμβριο του 1959.

Η ιστορία του όμως δε σταματάει εδώ. Η BMW έδωσε την άδεια να κατασκευαστούν Isetta στην Αγγλία και συγκεκριμένα στο Brighton. Από το 1957 έως το 1962, κατασκευάστηκαν περίπου 30.000 αυτοκίνητα και πολλά από αυτά εξήχθησαν στην Αυστραλία, τον Καναδά και τη Νέα Ζηλανδία.

Το Isetta άφησε ιστορία στον χώρο της αυτοκίνησης, σαν το πρώτο μικρο-αυτοκίνητο το οποίο κατασκευάστηκε μαζικά και είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Συνολικά κατασκευάστηκαν πάνω από 170.000 Isetta από το 1953 μέχρι τις 1962.

Το Isetta κυκλοφόρησε και στις ΗΠΑ και πρωτοπαρουσιάστηκε στο σαλόνι αυτοκινήτων του Detroit ως το πρώτο Ευρωπαϊκό αυτοκίνητο. Βέβαια, δεν κατάφερε να εισχωρήσει στην Αμερικάνικη αγορά καθώς δεν ανταποκρινόταν στους μεγάλους αυτοκινητόδρομους, αλλά περισσότερο σε συνθήκες αυξημένης κυκλοφορίας των Ευρωπαϊκών πόλεων.

Παρόλ’ αυτά, το Isetta έκανε μεγάλη αίσθηση κυρίως χάρη στο σχήμα του και σήμερα είναι ο διακαής πόθος για πολλούς συλλέκτες κλασσικών οχημάτων.