Το λεξιλόγιο του αυτοκινήτου…γαλλιστί

Δημήτρης Ταρλαντάς

Σίγουρα θα έχετε ακούσει ή χρησιμοποιήσει διάφορες περίεργες λέξεις με γαλλική χροιά για διάφορα μέρη του αυτοκινήτου. Είναι γεγονός πως έχει επικρατήσει, τουλάχιστον στην Ελλάδα, η γαλλική γλώσσα ως βασικός δότης ορολογίας σχετικά με το αυτοκίνητο. Αυτό έγινε, είτε γιατί οι Ελληνικές λέξεις ήταν πολύ πιο δύσχρηστες, πχ. ανεμοθώρακας (παρμπρίζ) ή εξαερωτήρας (καμπρυρατέρ), είτε γιατί (και μάλλον είναι ο πιο σοβαρός λόγος) τα περισσότερα τεχνικά εγχειρίδια και βιβλία χρησιμοποιούσαν γαλλική ορολογία, πιθανότατα γιατί είχαν βασιστεί σε αντίστοιχα Γαλλικά εγχειρίδια. Παρακάτω συγκεντρώσαμε τις πιο κοινές λέξεις με γαλλική προέλευση, σχετικά με το αυτοκίνητο.

Untitled-1Το βολάν (γαλλική volant de direction) είναι μία λέξη που την χρησιμοποιούμε όταν αναφερόμαστε στο σύστημα διεύθυνσης ενός οχήματος και πιο συγκεκριμένα  σε αυτό το στρογγυλό μηχανικό μέρος μπροστά από την θέση του οδηγού το οποίο στρίβουμε για να αλλάξουμε την κατεύθυνση των τροχών. Το τιμόνι δηλαδή! Σίγουρα θα έχετε ακούσει την έκφραση «άσος του βολάν» για κάποιον ταλαντούχο οδηγό αγώνων, κυρίως προηγούμενων δεκαετιών.woman-car-bonnet_2699952b

Το καπό (γαλλική capot) το κάλυμμα δηλαδή που κρύβει τον κινητήρα από τα αδιάκριτα βλέμματα ενώ ταυτόχρονα τον προστατεύει και βοηθάει τόσο στην αισθητική όσο και στην αεροδυναμική του αυτοκινήτου μας.

Το παρμπρίζ (γαλ. Pare-brise) ή ανεμοθώρακας στα ελληνικά, είναι το μπροστινό τζάμι του αυτοκινήτου. Μας προστατεύει από αέρα, βροχή,deicing-your-car-windscreen μυγάκια και διάφορα άλλα, που χωρίς αυτό θα κατέληγαν επάνω μας και μέσα στην καμπίνα των επιβατών γενικότερα.

Το ρεζερβουάρ άλλη μία γαλλική λέξη (reservoir) την οποία χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τη δεξαμενή καυσίμου του αυτοκινήτου. Η άλλη διαδεδομένη λέξη, το ντεπόζιτο, έχει Ιταλική προέλευση.

Το γνωστό σε όλους μας πορτμπαγκάζ (γαλλική porte-bagages), δηλαδή ο βασικός αποθηκευτικός χώρος στο αυτοκίνητό μας, όπου τοποθετούμε τα πράγματα που θέλουμε να πάρουμε μαζί μας.

 silanceΣιλανσιέ (γαλλική silencieux) σημαίνει σιγαστήρας και χρησιμοποιείται στην εξάτμιση του κινητήρα για την μείωση του θορύβου. Θα το ακούσετε και ως «καζανάκι» της εξάτμισης.

Το Καρμπυρατέρ (carburetor, ή carburettor, ή carburetter ή carbie ή carb). Η λέξη Καρμπυρατέρ (εξαερωτήρας στα ελληνικά), delortoπροέρχεται από το γαλλικό ρήμα carburer που σημαίνει συνδυάζω με άνθρακα. Λογικό, αν αναλογιστεί κανείς την λειτουργία του καρμπυρατέρ, δηλαδή την ανάμειξη του καυσίμου (υδρογονάνθρακες) με τον αέρα εισαγωγής τους κινητήρα. Η χρήση των καρμπυρατέρ έχει σταματήσει εδώ και δύο δεκαετίες τουλάχιστον στα αυτοκίνητα, καθώς αντικαταστάθηκαν από τον πολύ πιο αποδοτικό ηλεκτρονικό ψεκασμό του καυσίμου (injection).

distributor2

Ντιστριμπιτέρ (διανομέας) distributeur. Συσκευή η οποία χρησιμοποιείται ώστε να διανέμει το ρεύμα στα μπουζί την κατάλληλη στιγμή για την ανάφλεξη σε κάθε κύλινδρο. Στα σύγχρονα συστήματα έχει αντικατασταθεί από ηλεκτρονικό έλεγχο της ανάφλεξης.

Η προέλευση της λέξης μπουζί (γαλλίκά bougie), είναι από την Αλγερινή πόλη Béjaïa, λιμάνι στην μεσόγειο και πρώην γαλλική αποικία, η οποία υπήρξε κέντρο εμπορίας κεριού.Στα γαλλικά η λέξη bougie σημαίνει κερί και χρησιμοποιείται ώστε να περιγράψει και τον σπινθηριστή των κινητήρων βενζίνης. Το γνωστό σε όλους μας μπουζί!ΣΥΜΠΛΕΚΤΗΣ

Το ντεμπραγιάζ (débrayage) ο συμπλέκτης δηλαδή, τον οποίο πατάμε κάθε φορά που θέλουμε να κάνουμε αλλαγή σχέσης στο χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων, σημαίνει στα Γαλλικά αποσύμπλεξη. Και αυτό γιατί πατώντας το πεντάλ του συμπλέκτη, αυτό που κάνουμε είναι να απομακρύνουμε (αποσυμπλέκουμε) τον δίσκο του συμπλέκτη από τον σφόνδυλο του κινητήρα, διακόπτοντας έτσι την μετάδοση της κίνησης από τον κινητήρα στο κιβώτιο ταχυτήτων.

koni goldΚαι ποιος δεν θα έχει ακούσει για τα αμορτισέρ (γαλ. Amortisseur) του αυτοκινήτου. Μας προσφέρουν άνεση όταν κινούμαστε σε ανώμαλο τερέν και φροντίζουν μαζί με τα ελατήρια και την ανάρτηση, οι τροχοί να βρίσκονται πάντα σε επαφή με το οδόστρωμα. Ουσιαστικά αυτό που κάνουν είναι να αποσβένουν τις ταλαντώσεις της ανάρτησης, γι’αυτό και η ελληνική τους ονομασία είναι αποσβεστήρες.

Το μαρσπιέ, είναι επίσης γαλλική λέξη (marche pied), ηΜΑΡΣΠΙΕ οποίαστα ελληνικά μεταφράζεται ως αναβατήρας ή σκαλοπάτι. Περιγράφει το σημείο στο κάτω μέρος της πόρτας, στο οποίο οι επιβάτες πατούν για να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το όχημα.

Από τα παραπάνω εύκολα συμπεραίνουμε πως το «Ελλάς-Γαλλία συμμαχία» σίγουρα απέδωσε στην ορολογία του αυτοκινήτου.