Soferina μιας άλλης εποχής

Όλια Κουλάνδρου

Το παρακάτω κείμενο είναι ένα απόσπασμα από το ανέκδοτο μυθιστόρημα της Όλιας Κουλάνδρου «Η προγιαγιά μου η Συρμώ».

Σιάτιστα 1890

Αχάραγα, η Συρμούλα βγήκε από το σπίτι της, έβαλε τη μαντήλα της, κοίταξε δεξιά και αριστερά, πάτησε πέτρα στην πέτρα στην αυλή της και πήρε τον δρόμο για το πέτρινο εκκλησάκι έξω από τη Σιάτιστα. Η λυγερόκορμη γυναίκα περπατούσε σβέλτα, ήθελε να φθάσει στο εκκλησάκι και να γυρίσει πίσω στο σπίτι της, πριν καλά καλά χαράξει η μέρα κι αρχίσει να ξυπνάει το χωριό.

Η πρωινή δροσιά, ήταν διάχυτη παντού. Έφτασε στο εκκλησάκι, άναψε τα καντήλια, έκανε την προσευχή της και βγήκε έξω. Κοιτούσε γύρω της ανήσυχη, μην έρχεται κανείς χωριανός από το μονοπάτι, μην την ακολούθησε κανείς, τίποτα, ψυχή ζώσα.

Λίγο πιο μακριά από το εκκλησάκι, κείτονταν το κουφάρι από  το τεράστιο κυπαρίσσι που είχε καεί από τον κεραυνό δυο χρόνια πριν, εκεί και ένας σωρός από κλαδάκια, πέτρες  και χώμα. Ανασήκωσε τη μεγαλύτερη και πήρε στα χέρια της, ένα κουρελοδεματάκι, που δύσκολα το διέκρινες, αν δεν ήξερες, ότι ήταν εκεί κάτω κρυμμένο. Τριάντα χρυσά γρόσια. Μια περιουσία.

Μια μικρή απόδειξη ενός μεγάλου έρωτα!{….}

Ο Στέργιος (ο άντρας της) αφού έπεσε βαριά άρρωστος {… }έκλεισε τα μάτια του ένα πρωί κι άφησε τη Συρμούλα χήρα με τέσσερα παιδιά, ένα βιος που αργόσβηνε και χίλιες γλυκές και πικρές αναμνήσεις. Τα χρήματα εξανεμίστηκαν κατά πολύ με την αρρώστια του Στέργιου. Η μικροκαμωμένη όμως Συρμούλα είχε κοφτερό μυαλό, ήταν δυνατή και άξια νοικοκυρά και μητέρα. Δεν το έβαλε κάτω.

Αποφάσισε να πάρει τα παιδιά της και να μεταναστεύσει στη Θεσσαλονίκη, για να ζήσουν τα παιδιά της και τα εγγόνια της μια καλύτερη ζωή.

Το τόλμημα πριν 120 -130 χρόνια έκρυβε χίλιους δυο κινδύνους. Μια γυναίκα, ένα κάρο, ένα άλογο και τέσσερα μικρά παιδιά, με τον μεγαλύτερο, τον Νίκο 12 χρονών. Φόρτωσε τα παιδιά και όσα από τα υπάρχοντα του σπιτιού μπόρεσε, έκρυψε και το κουρελοδεματάκι με τα χρυσά γρόσια μέσα στις φούστες της και ξεκίνησε το ταξίδι της για τη Σαλονίκη από την ορεινή Σιάτιστα. Χήρα, γυναίκα μόνη, δίχως καμιά βοήθεια. Απίστευτο και όμως το κατόρθωσε.!!!

Η Συρμούλα ήταν η σωφερίνα της οικογένειάς της που αντί για το τιμόνι, κρατούσε τα γκέμια του αλόγου και κατ επέκταση κουμαντάριζε την οικογένειά της.{…}

(Ευχαριστούμε την κα Καίτη Παπαναούμ για τις παραπάνω φωτογραφίες)

siatista1