Harley J. Earl – Ο άνθρωπος που μεταμόρφωσε το σύγχρονο αυτοκίνητο

Κωνσταντίνος Μιχαλέας

«Για τους σχεδιαστές αυτοκινήτων, το παρόν είναι ήδη το παρελθόν». Μια φράση που περιγράφει  απόλυτα το ανήσυχο, μεγαλοφυές πνεύμα του σχεδιαστή αυτοκινήτων, Harley J. Earl.

Θα μπορούσαμε να τον χαρακτηρίσουμε πρωτοπόρο, πολυτάλαντο, επινοητικό, οραματιστή, αλλά και πάλι οι λέξεις δεν θα αρκούσαν για να περιγράψουν τον άνθρωπο που σμίλεψε την βιομηχανία των οχημάτων.

Ο Harley J. Earl γεννήθηκε στο Hollywood το 1893 και παρακολούθησε μαθήματα στο πανεπιστήμιο του Stanford, όπου όμως διέκοψε πρόωρα για να απασχοληθεί στην οικογενειακή επιχείρηση. Ο πατέρας του είχε την Earl Automotive Works, μια μικρή εταιρεία που δημιουργούσε custom σασί και αμαξώματα για αυτοκίνητα. Εκεί έμαθε την τέχνη, την οποία όμως συνδύασε με δικές του τεχνικές, όπως τη χρήση πηλού μοντελισμού για το σχεδιασμό των μοντέλων.

Όταν η οικογενειακή επιχείρηση απορροφήθηκε από την Cadillac, οι υπεύθυνοι εντυπωσιάστηκαν από τις κατασκευές και τα μοντέλα του και του ανέθεσαν να σχεδιάσει ένα μοντέλο του 1927 της LaSalle (η θυγατρική της Cadillac που κάλυπτε το κενό στην αγορά μεταξύ της Buick και Cadillac). Χάρη στη μεγάλη επιτυχία του μοντέλου, οι ιθύνοντες αποφάσισαν να δημιουργήσουν το Art and Color Section της General Motors και να τον τοποθετήσουν στη θέση του διευθυντή.

1927 LaSalle-Photo by Michael Barera (CC BY-SA)

Ο Earl αρχικά συνάντησε πολλές δυσκολίες καθώς μέχρι τότε οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν έδιναν έμφαση στο σχεδιαστικό κομμάτι των αυτοκινήτων παρά μόνο στο μηχανικό. Συχνά μάλιστα έστελναν τα τμήματα του σασί και του αμαξώματος του αυτοκινήτου σε άλλες εταιρείες για συναρμολόγηση.

Το 1937, ο Harley J. Earl προάχθηκε στη θέση του αντιπροέδρου της General Motors Corporation και έγινε ο πρώτος σχεδιαστής/δημιουργός που προάγεται σε τέτοια θέση. Το 1939 σχεδίασε και κατασκεύασε την Buick Y-Job, το πρώτο concept car της βιομηχανίας αυτοκινήτων. Το Buick Y-Job κάμπριο, διέθετε ηλεκτρικά παράθυρα, ηλεκτρικούς λαμπτήρες που κρυβόντουσαν για αισθητικούς λόγους και  διακοσμητικές ράγες χρωμίου στα πλάγια του αυτοκινήτου.

Buick Y-Job

O Earl χρησιμοποίησε μικρότερες ζάντες απ’ ό,τι στα περισσότερα οχήματα, για να δείχνει το αυτοκίνητο πιο μακρύ και αφαίρεσε τα μαρσπιέ (αναβατήρες), πράγμα ιδιαίτερα ριζοσπαστικό για την εποχή. Αν και concept car, το Y-Job ήταν απόλυτα λειτουργικό και έγινε το βασικό μεταφορικό μέσο του μέχρι τις αρχές του 50’. Ο κινητήρας ήταν οκτακύλινδρος σε σειρά κινητήρας 5,243 κυβικών εκατοστών και απέδιδε 141hp.

To 1948, εμπνευσμένος από το πολεμικό αεροσκάφος Lockheed P-38, ανέθεσε στο δημιουργικό τμήμα να ενσωματώσουν τα χαρακτηριστικά tailfins που χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον για τα επόμενα 15 χρόνια σε πολλά οχήματα. Τα tailfins (ουραία φτερά) εξελίχθηκαν μέσα στο χρόνο και έγιναν σήμα κατατεθέν της Cadillac. To 1951 παρουσίασε δυο ακόμα concept cars με αμάξωμα αλουμινίου, τα Buick LeSabre (που έγινε και το προσωπικό αυτοκίνητο του Harley J. Earl) και το XP-300.

Buick LeSabre 1959

Ένα από τα τελευταία του επιτεύγματα ήταν η δημιουργία της Chevrolet Corvette, το 1953. Η ιδέα ήρθε από τα Ευρωπαϊκά αγωνιστικά οχήματα και ο ίδιος πίστευε ότι η General Motors έπρεπε να διαθέτει μια σειρά sports car.

Η δημιουργία της ομάδας των «Damsels of Design» ήταν μια ακόμα καινοτομία της GM που έγινε υπό την καθοδήγηση του Harley J. Earl. Οι Damsels (δεσποινίδες, νεάνιδες) ήταν μια ομάδα επτά γυναικών σχεδιαστριών, οι οποίες επιστρατεύτηκαν με σκοπό να δώσουν τη δική τους νότα στον σχεδιασμό. Ο Earl πίστευε ότι για να πουλήσει αυτοκίνητα σε γυναίκες, έπρεπε να τα σχεδιάσουν γυναίκες και έτσι επικεντρώθηκαν κυρίως στο τμήμα των χρωμάτων και του εσωτερικού σχεδιασμού των αυτοκινήτων. Επίσης, η ομάδα εργάσθηκε στο κομμάτι της παρουσίασης και του στησίματος των εκθέσεων αυτοκινήτων.

Αυτή η κίνηση του Earl έδωσε ουσιαστικά χώρο στις γυναίκες για να εισχωρήσουν στη βιομηχανία, γεγονός πολύ σημαντικό καθώς μέχρι τότε οι γυναίκες δεν ήταν «ευπρόσδεκτες» ή δεν αναγνωρίζονταν από τους άνδρες συναδέλφους τους.

Συνοψίζουμε τα 10 ορόσημα στην επαγγελματική πορεία του Harley J. Earl:

  • Σχεδίασε το πρώτο concept car και ακολούθησαν πολλά ακόμα.
  • Ήταν ο πρώτος που προσέλαβε γυναίκες σχεδιάστριες για να σχεδιάζουν αυτοκίνητα.
  • Εισήγαγε τα Tailfins.
  • Ίδρυσε την Corvette.
  • Χρησιμοποίησε πηλό μοντελισμού και graphic engineering.
  • Δημιούργησε το πρώτο τμήμα Interior design με 75 άτομα προσωπικό και ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε νέες τονικότητες και συνδυασμούς χρωμάτων.
  • Κάθε χρόνο έκανε σχεδιαστικές αλλαγές στα μοντέλα, δημιουργώντας έτσι το αίσθημα της προσδοκίας στο αγοραστικό κοινό ενώ ταυτόχρονα δημιουργήθηκε η αγορά του μεταχειρισμένου οχήματος.
  • Το μεγαλύτερο επίτευγμά του ήταν ότι δημιούργησε ένα επαγγελματικό κλάδο, αυτό του Design των αυτοκινήτων. Σήμερα θεωρείται η ραχοκοκαλιά της αυτοκινητοβιομηχανίας και ο ίδιος συνέβαλε τα μέγιστα στην τεράστια επιτυχία της GM, κάνοντάς την, πρώτη βιομηχανία αυτοκινήτων παγκοσμίως. Τα σχέδια και οι ιδέες του έχουν αποτυπωθεί με ανεξίτηλα γράμματα στην Αμερικανική Pop κουλτούρα του ‘50 με ‘60.

Μερικές από τις πρωτοτυπίες που εισήγαγε ήταν:

  • Η αφαίρεση του μαρσπιέ.
  • Εισήγαγε στοιχεία χρωμίου σε διάφορα σημεία.
  • Άλλαξε τη μορφή των λαμπτήρων και των προφυλακτήρων.
  • Εισήγαγε την ατσάλινη οροφή σε όλα τα οχήματα.
  • «Έκρυψε» τη ρεζέρβα.
  • Χαμήλωσε τα σασί και το κέντρο βάρους των αυτοκινήτων.
  • Έκανε τα τιμόνια πιο εργονομικά και έβαλε την κόρνα πάνω στο τιμόνι.
  • Έβαλε όλα τα όργανα στο ταμπλό μπροστά στον οδηγό.
  • Σχεδίασε αυτοκίνητα που είχαν σχήμα τορπίλης και εισήγαγε τη διχρωμία.
  • Εκσυγχρόνισε μέρη του αυτοκινήτου, όπως τα χερούλια, οι προφυλακτήρες και το παρμπρίζ.
  • Επινόησε τα ηλεκτρικά παράθυρα και τα θερμαινόμενα καθίσματα.
Concept car – Firebird

Ο  Harley J. Earl είχε την τάση να βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά. Ήταν ένας πραγματικός πρωτεργάτης του design των αυτοκινήτων που συνέβαλε ουσιαστικά στην εξέλιξη της Αμερικάνικης αλλά και της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας.