Brütsch Mopetta: Ένα λιλιπούτειο αυτοκίνητο

Κωνσταντίνος Μιχαλέας

Το Mopetta της γερμανικής Egon Brütsch Fahrzeugbau είναι ένα από τα πιο μικρά και ασυνήθιστα αυτοκίνητα που έχουν κατασκευαστεί ποτέ. Κρύβει πίσω του την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία του δημιουργού του που μπορεί να εξηγήσει τη «γέννηση» αυτού του καρτουνίστικου αυτοκινήτου.

Όλα αρχίζουν από τον Egon Brütsch, έναν ιδιαίτερο άνθρωπο που το πάθος του για τα αυτοκίνητα και η επινοητικότητά του τον οδήγησαν να ιδρύσει τη δική του εταιρεία κατασκευής, αποκλειστικά και μόνο, microcars. Γεννημένος στη Στουτγάρδη to 1904 και γόνος πλούσιας οικογένειας, θα μπορούσε να ζήσει μια ήρεμη ζωή, αλλά το μικρόβιο για τα αυτοκίνητα δεν τον άφησε.

Μετά το τέλος του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Egon είχε βιομηχανία με ένα από τα δυο πιο πολύτιμα αγαθά της εποχής, που κυκλοφορούσαν  κυρίως στη μαύρη αγορά: τα τσιγάρα και τα γυναικεία καλσόν. Ο Egon έφτιαχνε καλσόν και αυτό τον έκανε έναν πολύ πλούσιο άνθρωπο για την εποχή εκείνη.

Το 1946, αγόρασε μια Alfa Romeo Monza του ’30 με κομπρέσορα και διαγωνίστηκε με αυτή στην πρώτη Formula που έγινε στη μεταπολεμική Γερμανία.

Αν και είχε θεωρητικώς το πιο γρήγορο αυτοκίνητο που μπορούσε να βρει στην αγορά, έχασε τον αγώνα λόγω της απειρίας του αλλά και εξαιτίας του όγκου και του βάρους που είχε το σασί του αυτοκινήτου του. Αυτό τον οδήγησε να κατασκευάσει ένα δικό του αυτοκίνητο,  συνδυάζοντας ένα μοντέρνο σασί με ένα παλιότερο αλλά δυνατότερο κινητήρα.

Με το νέο του αγωνιστικό όχημα κατάφερε να κερδίσει όλους τους αγώνες της χρονιάς, εκτός από έναν. Με τόλμη, εφευρετικότητα και αρκετό χρήμα, ο Egon Brütsch έγινε πρωταθλητής μόλις σε δυο χρόνια. Το 1949, συνέχισε να παίρνει μέρος σε αγώνες ταχύτητας αλλά με μικρή επιτυχία αφού τα νέα μοντέλα με πιο ελαφρύ αμάξωμα και γρήγορους κινητήρες υπερτερούσαν του δικού του οχήματος. Αν και έχασε σχεδόν όλους τους αγώνες δεν είχε πει ακόμα την τελευταία του κουβέντα.

Το 1950, θέλοντας να κάνει το παιδικό του όνειρο πραγματικότητα, αποφάσισε να κατασκευάσει μια Maserati στο μισό μέγεθος της κανονικής, και το έκανε. Το αυτοκίνητο προοριζόταν για παιδικό δώρο, ήταν μονοθέσιο, είχε κινητήρα 125cc και κόστιζε 750 μάρκα. Το ποσό ήταν υπέρογκο και η αποτυχία του ήταν παταγώδης.

Αυτό όμως και πάλι δεν πτόησε τον Egon που λάτρευε την προσπάθεια και έβαλε στόχο να δημιουργήσει τη δική του αυτοκινητοβιομηχανία. Στην δεκαετία του ‘50, την περίοδο που κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά τα microcars, κατασκεύασε, το 1952, ένα μικρό και ελαφρύ roadster. Κρατώντας ως βάση το υπάρχον όχημα, έκανε παραλλαγές και παρουσίασε σε εκθέσεις τις εποχής τα δημιουργήματά του, χωρίς όμως ιδιαίτερη εμπορική επιτυχία. 

Η στιγμή που άλλαξε τα πάντα και μας έδωσε μια σειρά από μικρο-αυτοκίνητα, ήταν όταν ανακάλυψε το fiberglass (υαλόνημα). Το 1954 και μετά από ένα χρόνο πειραματισμού με το νέο υλικό, εφηύρε τη δικιά του φόρμουλα που χρησιμοποίησε σε όλα τα οχήματα που σχεδίασε. Ήταν φτηνό, εύκολο να του δώσει το σχήμα που επιθυμούσε και ελαφρύ.

Αντί για σασί, που έκανε την παραγωγή του οχήματος πιο ακριβή, ο  Egon Brütsch εγκατέστησε δυο υποπλαίσια στα οποία στηριζόταν ο κινητήρας. Το αμάξωμα κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από fiberglass και ήταν χωρισμένο σε δυο τμήματα, το πάνω και το κάτω, σαν κέλυφος. Τα δυο τμήματα «έδεναν» μεταξύ τους με ένα λάστιχο από καουτσούκ.

Ένα παλιό διαφημιστικό φυλλάδιο του Rollera. Φωτογραφία απο το oppositelock.kinja.com

Το 1956 κατασκεύασε το τρίκυκλο Rollera με σκοπό να συμμετέχει σαν εκθέτης στην Διεθνή Έκθεση ποδηλάτων και μηχανών της Φρανκφούρτης. Λίγες μέρες όμως πριν από την έναρξη, του ήρθε η ιδέα να κατασκευάσει το μικρότερο αυτοκίνητο του κόσμου και το έκανε μέσα σε μια μέρα!

Πήρε τα σχέδια του Rollera, το μίκρυνε όσο μπορούσε, στη συνέχεια ζήτησε από τη γραμματέα του να βγάλει μερικές φωτογραφίες με το καινούριο αυτοκίνητο και κάπως έτσι γεννήθηκε το Mopetta. Χωρίς να έχει κανένα μηχανικό μέρος, ο  Egon Brütsch το τοποθέτησε σε ένα υπερυψωμένο σημείο ώστε να μην φαίνεται καλά. Ο στόχος του ήταν να τραβήξει τα βλέμματα των επισκεπτών της έκθεσης με το πιο μικρό αυτοκίνητο του κόσμου και στη συνέχεια να τους προτρέψει να αγοράσουν το Rollera. Το σχέδιο του δεν πέτυχε αλλά όλοι μιλούσαν για το Mopetta. Τότε αντιλήφθηκε ότι θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί αυτή τη δημοσιότητα.

Ο επόμενος στόχος του έγινε η πραγματική κατασκευή του Mopetta. Σχεδίασε ένα απλό τριγωνικό σασί στο οποίο εφάρμοσε έναν δίχρονο κινητήρα της εταιρείας ILO των 50cc, με μίζα που έδινε κίνηση στον μπροστινό τροχό και είχε τελική ταχύτητα 45 km/h.Το κιβώτιο ταχυτήτων ήταν τριών σχέσεων και το συνολικό βάρος του Mopetta ήταν 78Kgs. 

Στη συνέχεια προσπάθησε να βρει εταιρεία για να πουλήσει τα σχέδια και την άδεια κατασκευής αλλά παρ’ όλη την προσπάθεια και τη θερμή ανταπόκριση δεν κατάφερε να κλείσει κάποια συμφωνία. Το 1958 έφτασε πολύ κοντά στο να πραγματοποιήσει το όνειρό του. Ο Georg Von Opel, της γνωστής οικογενείας Opel, ενθουσιάστηκε με το Mopetta και θέλησε να το βάλει σε γραμμή παραγωγής και να το ονομάσει Opelit, αλλά τελευταία στιγμή απέσυρε τη πρότασή του. Ο Egon Brütsch τελικά κατασκεύασε στη δική του μονάδα δεκατέσσερα  μοντέλα από τα οποία μόλις έξι διασώζονται σήμερα. 

Λόγω της σπανιότητας των μοντέλων της Brütsch είναι συνηθισμένο να κατασκευάζονται ρέπλικες. Μια τέτοια πουλήθηκε πρόσφατα από τον οίκο δημοπρασιών Sotheby’s για 66.000€.