Ένας πλήρης οδηγός για τα ελαστικά του αυτοκινήτου

Κωνσταντίνος Μιχαλέας 

Τα ελαστικά είναι από τα πιο σημαντικά αναλώσιμα του αυτοκινήτου και δυστυχώς από τα πιο ακριβά. Συχνά προβληματιζόμαστε για το πότε πρέπει να αλλάζουμε λάστιχα αλλά και πώς να τα προστατεύσουμε από την πρόωρη φθορά.

Τα λάστιχα του αυτοκινήτου έχουν και αυτά τα μυστικά τους. Κάποια μπορούμε να ανακαλύψουμε γραμμένα πάνω στην επιφάνειά τους, αν μάθουμε να τα διαβάζουμε σωστά και άλλα θα σας αποκαλύψουμε εμείς ώστε να μένετε ήσυχοι πως αυτό το τόσο πολύτιμο εξάρτημα είναι πάντα ασφαλές και με τις σωστές προδιαγραφές για την κίνηση του αυτοκινήτου σας.

Ας δούμε λοιπόν  αρχικά τι αναγράφεται πάνω στην επιφάνεια και τι ακριβώς σημαίνουν οι αριθμοί και τα γράμματα στο πλαϊνό μέρος του ελαστικού μας. Κατά πρώτον εμφανίζεται η επωνυμία της κατασκευάστριας εταιρείας π.χ. Yokohama, Michelin, Continental. Επίσης στην ίδια σειρά αναγράφεται μια σειρά πολύ σημαντικών πληροφοριών,  που είναι κωδικοποιημένες για ευνόητους λόγους.

Ενδεικτικά παίρνουμε για παράδειγμα τους αριθμούς ενός τυχαίου ελαστικού.

  • Ο αριθμός 185 δηλώνει το πάχος του ελαστικού σε χιλιοστά.
  • Ο αριθμός 65 αναφέρεται στην αναλογία ύψους με το πλάτος
  • Το γράμμα R σημαίνει ότι η κατασκευή του ελαστικού είναι ακτινωτή. Δηλαδή δεν έχει σαμπρέλα και στο εσωτερικό του υπάρχουν επιφάνειες ειδικών ινών που συγκρατούν το λάστιχο. Αυτό το είδος του ελαστικού είναι το πιο σύνηθες και χρησιμοποιείται στα περισσότερα οχήματα. Ο λόγος που έχει επικρατήσει αυτή η μορφή οφείλεται στην καλύτερη απορρόφηση κραδασμών, στον καλύτερο έλεγχο του οχήματος, στη μικρότερη τριβή και συνεπώς στη μεγαλύτερη εξοικονόμηση καυσίμου και ασφαλώς στην μεγαλύτερη ικανότητα ανάπτυξης ταχύτητας.
  • Το νούμερο 13 υποδηλώνει τη διάμετρο της ζάντας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το αυτοκίνητο «φοράει» ζάντα 13 ιντσών.
  • Ο αριθμός 91 αναφέρεται στην αντοχή του ελαστικού ή Load Index. Αυτό μεταφράζεται σε κιλά που μπορεί να αντέξει ή να σηκώσει και στην πραγματικότητα αντιστοιχεί σε βάρος 615 κιλών για κάθε ελαστικό.
  • Τέλος, το γράμμα Η υποδηλώνει τη μέγιστη ταχύτητα που μπορεί να αντέξει το ελαστικό για maximum 10 λεπτά. Το συγκεκριμένο γράμμα αντιστοιχεί σε 210 km/h.

Άλλες σημαντικές πληροφορίες που θα βρείτε αναγραφόμενες στα λάστιχα σας είναι:

  • Η χώρα κατασκευής – π.χ Made in Korea
  • Η ημερομηνία κατασκευής. Θα πρέπει να ξεκινάει με τα γράμματα DOT και να ακολουθείται από ψηφία. Τα τελευταία 4 ψηφία αντιστοιχούν στην εβδομάδα και το έτος κατασκευής. Αν για παράδειγμα αναγράφεται ο αριθμός 5115, τότε σημαίνει ότι το ελαστικό κατασκευάστηκε την 51η εβδομάδα του 2015.    Τα προηγούμενα στοιχεία είναι η κωδικοποιημένη ταυτότητα του ελαστικού.
  • Επίσης, αν εγκαταστήσετε χειμερινά ελαστικά θα πρέπει να αναγράφεται M+S, στα οποία όμως αλλάζει το όριο ταχύτητας.
  •  Μπορείτε ακόμη να δείτε τη μέγιστη πίεση αέρα που χρειάζονται τα ελαστικά σας. Τις ιδανικές πιέσεις τις αναγράφει ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου (συνήθως στο πλαίσιο της πόρτας, στην τάπα της βενζίνης και στο βιβλιαράκι οδηγιών χρήσης). 

Άλλες Χρήσιμες Πληροφορίες

α. Αναρωτιέστε ίσως κάθε πότε πρέπει να αλλάζετε τα  λάστιχα.

Η ζωή των ελαστικών εξαρτάται από διάφορους παράγοντες αλλά οι περισσότεροι κατασκευαστές προτείνουν να γίνεται αλλαγή στα 5 χρόνια. Η διάρκεια ζωής τους όμως είναι ανάλογη και με τη χρήση. Στην Ελλάδα που το οδικό σύστημα δεν είναι ιδιαίτερα καλό και συχνά έχουμε να αντιμετωπίσουμε λακκούβες, σαμαράκια στο δρόμο και άλλες κακοτοπιές, καλό θα ήταν να αλλάζουμε τα λάστιχα νωρίτερα από τα 5 χρόνια. Επίσης αν μετακινείστε σε χωματόδρομους ή σε χαλικόδρομους να περιμένετε ότι η φθορά τους θα επέλθει πολύ νωρίτερα από τα 5 χρόνια.

Τα ελαστικά επηρεάζονται και από τις κλιματολογικές συνθήκες. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η έκθεση στον ήλιο σκληραίνουν τα ελαστικά. Ένας ακόμη παράγοντας φθοράς είναι οι οδηγικές μας συνήθειες. Τα απότομα φρεναρίσματα ή τα σπινιαρίσματα μειώνουν τον  κύκλο ζωής. Τέλος, η επαφή με άλλες χημικές ουσίες ή καύσιμα όπως το πετρέλαιο ή τα λιπαντικά προκαλούν ζημιά.

β. Μια εύλογη απορία μας είναι αν είναι πάντα καινούρια τα λάστιχα που αγοράζουμε.

Όταν αλλάζετε τα ελαστικά του αυτοκινήτου σας, πρέπει πάντα να ελέγχετε την ημερομηνία κατασκευής τους. Είναι συχνό φαινόμενο να τοποθετούνται λάστιχα που έχουν παραχθεί αρκετά πιο παλιά ή δεν έχουν αποθηκευτεί με τον σωστό τρόπο. Τα ελαστικά πρέπει να φυλάσσονται σε σκιερό μέρος, μακριά από τις ακτίνες του ήλιου και τις υψηλές θερμοκρασίες. Επίσης τα λάστιχα που δεν είναι εφαρμοσμένα σε ζάντα πρέπει να τοποθετούνται όρθια ενώ αυτά με τη ζάντα, πάντα  ξαπλωμένα.

γ. Πόσο πρέπει να έχουν «φαγωθεί» τα ελαστικά για να τα αλλάξω;

Όσο μικραίνουν τα αυλάκια στο πέλμα του ελαστικού τόσο μειώνεται η ικανότητα πρόσφυσης και ελέγχου του οχήματος. Επιπλέον σε συνθήκες βροχόπτωσης μειώνεται ακόμα περισσότερο η ικανότητα έγκαιρου φρεναρίσματος. Σε γενικές γραμμές είναι καλό να αλλάζονται τα λάστιχα κάτω από τα 3mm. Ο νόμος ορίζει πως δεν πρέπει να είναι κάτω από 1,6 mm.

δ. Για ποιους λόγους σκάνε τα λάστιχα?

Οι λόγοι ποικίλουν: 1) Όταν ταξιδεύετε με λάστιχα που είναι είτε υπερβολικά είτε ελλιπώς φουσκωμένα, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να δημιουργηθεί έντονη πίεση στα πλαϊνά τμήματα του ελαστικού και αυτά να σκάσουν ή να ξεφουσκώσουν σταδιακά. 2) Να χτυπήσετε σε κάποια εσοχή, όπως μια λακκούβα. Αυτό θα δημιουργήσει μια ανωμαλία όπως το ένα χαρακτηριστικό καρούμπαλο στο προφίλ του ελαστικού το οποίο μετά από λίγο καιρό θα οδηγήσει το λάστιχο σε πλήρη αχρήστευση 3) Να πατήσετε κάποιο αιχμηρό αντικείμενο όπως ένα καρφί. Συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις τα λάστιχα δεν σκάνε αλλά χάνουν τον αέρα τους. Η τελευταία περίπτωση μπορεί να επισκευαστεί σε ένα βουλκανιζατέρ χωρίς να χρειάζεται πλήρης αλλαγή ελαστικών.

ε. Γιατί χάνουν τα λάστιχά μου αέρα;

Είναι φυσιολογικό να χάνουν 1 psi τον μήνα. Αυτό το ποσό μπορεί να αυξηθεί εξαιτίας κάποιας μικρής διαρροής από τη βαλβίδα ή επειδή έχετε πατήσει ένα καρφάκι και η διαρροή να είναι αρκετά μικρή ώστε να φαίνεται μόνον μετά από μέρες. Η καλύτερη λύση είναι να ελέγχετε την πίεση ενώ τα ελαστικά είναι ακόμα «κρύα», δηλαδή έχοντας κάνει λιγότερο από 3km και με χαμηλές ταχύτητες.

Το καλοκαίρι ιδιαίτερα μπορεί να παρατηρήσετε μεγάλη απώλεια πίεσης στα λάστιχά σας, ειδικά αν επισκεφθείτε παραθαλάσσιες περιοχές. Επίσης όταν παρκάρετε το αυτοκίνητο πάνω σε αμμώδεις περιοχές, τα λάστιχα θερμαίνονται πολύ. Καλό θα είναι στην επιστροφή αν αισθανθείτε το τιμόνι να είναι βαρύ να σταματήσετε στο κοντινότερο βενζινάδικο και να ελέγξετε τα λάστιχά σας.

στ. Τι είναι η υδρολίσθηση και πώς μπορώ να προστατευτώ;

Η υδρολίσθηση είναι το φαινόμενο κατά το οποίο η ποσότητα νερού που βρίσκεται στο οδόστρωμα είναι τέτοια που σε συνδυασμό με την ταχύτητα του οχήματος προκαλεί μηδενική πρόσφυση, κοινώς το αυτοκίνητο γλιστράει πάνω στο νερό. Εκτός από το να κινούμαστε αργά και να αποφεύγουμε τις «λίμνες» νερού, πρέπει να έχουμε σωστά φουσκωμένα ελαστικά με πλήρες πέλμα και αν ζούμε σε βροχερές περιοχές να φοράμε λάστιχα ειδικά για βροχή (βροχολάστιχα).

ζ. Ποια είναι η καλύτερη περίοδος για να αλλάξω ελαστικά;

Θα έχετε πολλές φορές ακούσει κατά το παρελθόν ότι δεν πρέπει ποτέ να αλλάζετε λάστιχα το καλοκαίρι. Η καλύτερη περίοδος είναι το φθινόπωρο ή η άνοιξη για αλλαγή της τετράδας.

Η χρήση αζώτου αντί για αέρα στα ελαστικά

Η χρήση αζώτου για το φούσκωμα των ελαστικών δεν είναι κάτι καινούριο. Το άζωτο χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στη Formula 1 γιατί έχει την ιδιότητα να μην μεταβάλλεται από τη θερμότητα τόσο όσο ο ατμοσφαιρικός αέρας, τον οποίο έχουμε συνηθίσει να χρησιμοποιούμε. Η διαφορά του αζώτου με τον ατμοσφαιρικό αέρα εξηγείται από το μέγεθος των μορίων, που στο άζωτο είναι μεγαλύτερα, λιγότερο κινητικά και έτσι επηρεάζονται λιγότερο από τη θερμοκρασία.

Το αποτέλεσμα είναι ότι υπάρχουν μικρότερες αυξομειώσεις στην πίεση του ελαστικού, το οποίο μεταφράζεται σε μικρότερη φθορά, χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου και καλύτερη απόδοση στις υψηλές ταχύτητες.  Τα αρνητικά βέβαια της χρήσης του αζώτου είναι ότι κάνουν το ελαστικό πιο σκληρό και έτσι θα νιώθουμε τους κραδασμούς πιο έντονα και ασφαλώς η έλλειψη πολλών σημείων πλήρωσης των ελαστικών θα σας δυσκολέψει καθώς τα σημεία που διαθέτουν άζωτο είναι ελάχιστα.

Και 5 tips συντήρησης

  1. Κάνετε έλεγχο της πίεσης του αέρα μια φορά το μήνα.
  2. Δείτε πόσο έχουν «φαγωθεί» τα λάστιχα σας με την εξής μέθοδο….

Αν το πέλμα σας είναι κάτω των 3mm καλό είναι θα είναι να αλλάξετε ελαστικά. Αν πάλι είναι κάτω από 1,6mm θα πρέπει να κάνετε άμεση αλλαγή.

    3.Κάντε οπτικό έλεγχο στο πλαϊνό τμήμα του ελαστικού για χτυπήματα ή καρούμπαλα.         4.Πριν από κάθε μεγάλο ταξίδι είναι καλό να επαναλαμβάνετε τις παραπάνω ενέργειες.        5.Μην ξεχνάτε να ελέγχετε την ρεζέρβα σας μερικές φορές τον χρόνο και όταν χρειαστεί να την τοποθετήσετε να θυμάστε ότι δεν πρέπει να υπερβείτε τα 60km/h.