Messerschmitt KR200

Κωνσταντίνος Μιχαλέας 

To Messerschmitt KR 200, γνωστό και ως Karabinenroller ή Schmitt, είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα bubble cars. Μοιάζει σίγουρα με cockpit αεροπλάνου και είναι μια γερμανική κατασκευή που για πολλούς λόγους έφτιαξε τη δική του ιστορία στον κόσμο των αυτοκινήτων.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου πολέμου ο Γερμανός αεροναυπηγός Fritz Fend, ένας από τους σχεδιαστές πολεμικών αεροσκαφών της Luftwaffe, αναγνώρισε την επίκαιρη ανάγκη για δημιουργία φτηνών μέσων μεταφοράς. Πραγματικά η Γερμανία, μια χώρα ηττημένη πλέον από τις συμμαχικές δυνάμεις και πληγωμένη οικονομικά, δεν θα μπορούσε με τις υπάρχουσες συνθήκες να ανταπεξέλθει σε ακριβά οχήματα. Και γι’ αυτό λοιπόν η αρχική ιδέα του Fend περιλάμβανε την κατασκευή ενός πολύ μικρού και οικονομικού οχήματος που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες και την  οικονομική κατάσταση του πληθυσμού.

Ωστόσο μια τέτοια κατασκευή ήταν πολύ δύσκολο να πραγματοποιηθεί όχι μόνο λόγω της σημαντικής έλλειψης ειδικών εργαλείων και υλικών αλλά κυρίως εξαιτίας της απαγόρευσης της κατασκευής μηχανοκίνητων οχημάτων από τη στρατιωτική κυβέρνηση. Μετά από πολλές προσπάθειες ο Fend κατάφερε να δημιουργήσει ένα πρωτότυπο τρίκυκλο με αμάξωμα από συμπιεσμένο χαρτί που όμως για ευνόητους λόγους δεν θα μπορούσε να κυκλοφορήσει στην αγορά.kr200_1959

Η λύση στο κενό της χρηματοδότησης βρέθηκε όταν ένας ανάπηρος βετεράνος του πολέμου παραπονέθηκε για τις δυσκολίες που συναντούσε καθημερινά λόγω του προβληματικού αμαξιδίου του. Τότε ο σύλλογος βετεράνων ανέλαβε να χρηματοδοτήσει την μετατροπή του υπάρχοντος τρικύκλου σε αναπηρικό αμαξίδιο. Ο Fend έκανε κάποιες βασικές αλλαγές στο αρχικό μοντέλο του ώστε να παρέχει ασφάλεια αλλά και ευκολία στην οδήγηση. Ονόμασε  το νέο δημιούργημά του “Flitzer”. Η λειτουργία του ήταν παρόμοια με του ποδηλάτου αφού ο οδηγός χρησιμοποιούσε για την πλοήγηση ένα τιμόνι που θύμιζε ποδήλατο, το οποίο κινούσε μπρος πίσω όταν ήθελε να δώσει κίνηση στον πίσω τροχό. Φανταστείτε πόσο κουραστικό πρέπει να ήταν!

Η τιμή κατασκευής του ήταν 200 Reichsmark, ποσό ιδιαίτερα χαμηλό για την εποχή και αυτός ο συνδυασμός έφερε τις πρώτες πενήντα πωλήσεις. Σύντομα ο Fend προσάρμοσε έναν μικρό κινητήρα μοτοποδηλάτου 38cc που απέδιδε 1 hp. Ήταν ένα αρκετά μικρό όχημα για να παραμείνει μόνον στην κατηγορία των αμαξιδίων για άτομα με ειδικές ανάγκες και άρχισε να προσελκύει το ενδιαφέρον και άλλων αγοραστών λόγω της πρακτικότητας και της ιδιαίτερα χαμηλής του τιμής.

Photo credit: Motor74 via Visual hunt / CC BY

Αυτή ήταν ουσιαστικά η αρχή για την κατασκευή του KR 175. Ο Fend συνέχιζε να πειραματίζεται με διάφορα υλικά και μάλιστα δοκιμαστικά εγκατέστησε μια φουσκωτή οροφή για να μειώσει το βάρος. Μετά από πολλούς πειραματισμούς με κινητήρες, προσάρμοσε έναν δοκιμαστικό κινητήρα που προοριζόταν για το πολεμικό αεροσκάφος Messerschmitt ME-262 με ιπποδύναμη 4,5 hp.

Ψάχνοντας έναν τρόπο να βελτιώσει ακόμα περισσότερο το “Flitzer” απευθύνθηκε στον πρώην εργοδότη του, τον Willy Messerschmitt, ο οποίος είχε ακόμα το εργοστάσιο με τον κατάλληλο εξοπλισμό. Το αίτημα του Messerschmitt ήταν να σχεδιαστεί εξαρχής ώστε να γίνει διθέσιο και να μπει η επωνυμία της εταιρείας στο όχημα.  Το Messerschmitt  KR 175 παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1953 στο σαλόνι αυτοκινήτων της Γενεύης και η επιτυχία του ήταν άμεση. Ήταν αισθητά βελτιωμένο σε σχέση με τα προηγούμενα μοντέλα και υπερτερούσε από τα άλλα bubble cars της εποχής. Επίσης ξεχώριζε για την οροφή από plexiglass που χρησιμοποιήθηκε για να κάνει το όχημα πιο ελαφρύ. Είχε αερόψυκτο μονοκύλινδρο κινητήρα 174cc που απέδιδε 9 hp και τελική ταχύτητα 80 km/h. Το KR 175 γνώρισε μεγάλη επιτυχία και στα δυο χρόνια που κυκλοφόρησε πούλησε 15.000 μοντέλα. 

Το Kr 175 κατασκευάστηκε για ένα μικρό διάστημα στην Ιταλία από την εταιρεία Mi-Val με όλα τα υλικά να έρχονται από την Messerschmitt εκτός του κινητήρα για τον οποίο προτιμήθηκε ο Ιταλικός δίχρονου Motocarrozzetta 172 cc. Κυκλοφόρησε στην Ιταλία σαν Mi-Val Mivalino αλλά δεν είχε ιδιαίτερη επιτυχία με μόλις εκατό μοντέλα να έχουν παραχθεί. Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι ο μηχανικός Ettore MIngatti που ήταν ο άνθρωπος πίσω από το Mivalino, συνεταιρίστηκε με τους Pier Giuseppe Beretta και Giuseppe Benelli για να μπορέσει να συγκεντρώσει τους κατάλληλους πόρους και να δημιουργήσει τη μονάδα παραγωγής των Mingatti. Αν τα ονόματα των εταίρων αρχικά φαίνονται αδιάφορα, αρκεί να θυμηθεί κανείς πως η Beretta και η Benelli είναι από τις μεγαλύτερες εταιρείες κατασκευής όπλων παγκόσμια.

Σύντομα ο ανταγωνισμός άρχισε να γίνεται σκληρότερος με την έλευση άλλων micro cars, όπως το γνωστό Isetta και το Gogomobil καθώς προσέφεραν περισσότερα πλεονεκτήματα στους επιβάτες τους. Γι αυτόν τον λόγο ο Fend επινόησε μια σειρά αλλαγών που θα έκανε το όχημα πιο εμπορικό. Αρχικά βελτίωσε το σύστημα αναρτήσεων και προσέθεσε έναν νέο κινητήρα 191cc που απέδιδε 10 hp και έδινε τη δυνατότητα για πρώτη φορά της όπισθεν, γυρνώντας το κλειδί στη μίζα ανάποδα. Σχεδίασε ξανά την καμπίνα, η οποία έγινε πιο ελκυστική και άλλαξε  πολλά στοιχεία όπως το τιμόνι και τα πεντάλ, πρόσθεσε ηλεκτρικό υαλοκαθαριστήρα και ενίσχυσε τον θόλο από plexiglas. Έτσι γεννήθηκε το εντυπωσιακό Messerschmitt KR 200.

Photo credit: Five Starr Photos ( Aussiefordadverts) via Visual hunt / CC BY-SA

To KR 200 πέτυχε μεγάλο αριθμό πωλήσεων χάρη σ’ αυτές τις βελτιώσεις του Fend, σημειώνοντας μόλις τον πρώτο χρόνο κυκλοφορίας του περί τις 12.000 πωλήσεις. Ήταν πιο εύκολο και διασκεδαστικό στην οδήγηση από το προηγούμενο μοντέλο και μπορούσε να πετύχει τελική ταχύτητα 100 Km/h. Αν και πουλήθηκαν πολλά KR 200 η εταιρεία δεν σημείωνε αξιόλογα κέρδη λόγω της ιδιαίτερα χαμηλής τιμής και του ανταγωνισμού. Μόλις έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία του KR 200 δόθηκε άδεια στη Messerschmitt να κατασκευάσει ξανά πολεμικά αεροσκάφη και αυτομάτως το ενδιαφέρον στράφηκε προς τα εκεί.

Παρ’ όλα αυτά ο Fend αποφάσισε να συνεχίσει την δραστηριότητά του και δημιούργησε την εταιρεία FMR (Fraughtz und Maschinenbau GmbH Regenburg). Η κατασκευή των KR 200 συνεχίστηκε το 1957 και μάλιστα για να επιτύχει μεγαλύτερες πωλήσεις κατασκεύασε μια cabrio έκδοση. Η τελευταία προσπάθεια του Fend για εμπορική επιτυχία ήταν η αγωνιστική έκδοση του KR 200. Το FMR Tg500 ή ο «τίγρης» όπως ονομάστηκε είχε εντυπωσιακές δυνατότητες. Με κινητήρα 491cc, απόδοση 26hp, τέσσερις τροχούς και πολύ καλά κρατήματα, ο οδηγός ένιωθε ότι οδηγούσε ένα πραγματικό αγωνιστικό όχημα, όμως για ακόμα μια φορά ο ανταγωνισμός σε συνδυασμό με την υψηλότερη τιμή του δεν το κατέστησαν προσοδοφόρα ανταγωνιστικό.

Ο Elvis στο Messerschmitt του

Με τα χρόνια η οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη βελτιώθηκε και τα bubble cars που κάποτε εξυπηρετούσαν έναν συγκεκριμένο σκοπό δεν είχαν πλέον λόγο ύπαρξης. Η FMR περιόρισε την παραγωγή των Messerschmitt και το 1964 σταμάτησε τελείως. Αν και η μόδα «χτύπησε» κάποια στιγμή την Αμερική με πολλούς να αποκτούν ένα bubble car, ήταν ήδη αργά για την FMR και τη Messerschmitt. Πάντως ο «Βασιλιάς» είχε αποκτήσει ένα Messerschmitt για το οποίο λέγεται ήταν ιδιαίτερα περήφανος. Η εταιρεία δεν έκλεισε αλλά παρήγαγε αυτόματους πωλητές αναψυκτικών για πολλά χρόνια.

Συνολικά 50.000 Messerschmitt πουλήθηκαν κάνοντάς το ένα από τα πιο επιτυχημένα bubble cars όλων των εποχών. Σήμερα θεωρείται ένα από τα πιο σπάνια οχήματα και αξιόλογο κομμάτι της μεταπολεμικής βιομηχανικής ιστορίας της Ευρώπης. Αν κάποιος θέλει να αγοράσει ένα σε καλή κατάσταση θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος να βάλει το χέρι βαθιά στην τσέπη.