The Tiny House Expedition: Ένα οδικό ταξίδι μαζί με το σπίτι σας

Κωνσταντίνος Μιχαλέας 

Η Alexis και ο Christian είναι ένα φυσιολογικό ζευγάρι που όμως έχει αποφασίσει ένα πολύ ασυνήθιστο ταξίδι στην κοινή τους ζωή. Όλα ξεκίνησαν από μια ιδέα: να κατασκευάσουν το δικό τους τροχήλατο σπίτι και να ταξιδέψουν μ΄αυτό για δυο χρόνια στις ΗΠΑ και στον Καναδά με σκοπό να γυρίσουν σε ντοκιμαντέρ την καινούρια αυτή εμπειρία ζωής. Το ντοκιμαντέρ θα προβάλει την νέα τάση των κοινοτήτων μικροσκοπικών σπιτιών που έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην Αμερική.

Το «κίνημα» των μικροσπιτιών αναπτύσσεται  σαν ένα κίνημα με λαϊκή βάση και με σκοπό να αντιμετωπίσει τα σύγχρονα προβλήματα της στέγασης που όμως δεν αφορά μόνο θέματα κόστους, οικονομίας και βιωσιμότητας, αλλά είναι και πραγματικό lifestyle. Think Big, Build Small!

Πώς ξεκίνησαν όλα; Πώς είχατε την ιδέα για να κατασκευάσετε ένα μικρό σπίτι με ρόδες;

Μετά το διαζύγιό μου βρέθηκα σε μια μεταβατική περίοδο και έψαχνα για ευκαιρίες για να απλοποιήσω τη ζωή μου και ν’ αγκαλιάσω την περιπέτεια σε καθημερινή βάση. Το κίνημα των μικροσκοπικών σπιτιών με αντιπροσωπεύει απόλυτα και με επηρέασε βαθιά μέσα μου. Πρόκειται για έναν  διαφορετικό τρόπο ζωής που δημιουργεί περισσότερη καθημερινή ελευθερία. Έχεις περισσότερο χρόνο για να βρίσκεσαι έξω στο περιβάλλον και να χτίζεις ανθρώπινες σχέσεις. Λιγότερα πράγματα, περισσότερες εμπειρίες και καλύτερη ποιότητα ζωής. Επιπλέον, τα μικροσκοπικά σπίτια με ρόδες επιτρέπουν ευελιξία και αποτελούν ένα άνετο εισιτήριο για την περιπέτεια. ex1

Σχεδιάζατε από την αρχή να το φτιάξετε πάνω σε ρόδες ή ήταν κάτι που το σκεφτήκατε κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού;

Ξέραμε από την αρχή ότι θέλαμε να ταξιδέψουμε με το μικρό μας σπίτι και συγχρόνως να ολοκληρώσουμε το ντοκιμαντέρ, οπότε από την αρχή σχεδιάζαμε να το φτιάξουμε πάνω σ’ ένα τρέιλερ. Το σπίτι ουσιαστικά είναι κατασκευασμένο πάνω στο τρέιλερ.

Γιατί είναι αυτό το λαϊκό κίνημα τόσο σημαντικό για εσάς; Είναι ένα φαινόμενο πιο σύνηθες στην Αμερική και τον Καναδά ή νομίζετε ότι θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην Ευρώπη;

Μέσα από την ενδελεχή έρευνα του κινήματος, μείναμε κατάπληκτοι από τις πολλές αναπτυσσόμενες κοινότητες μικροσκοπικών και λαϊκών οικιστικών projects που ξεπηδούν σ’ ολόκληρη τη χώρα. Αυτά τα ζωντανά projects αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της μοντέρνας κατοικίας, όπως την προσιτή στέγαση και την ανάγκη για βιώσιμη διαβίωση. Εδώ στην Αμερική βιώνουμε μια στεγαστική κρίση, υπάρχει σίγουρα έλλειψη ποιότητας και η στέγη έχει γίνει απρόσιτη στις ΗΠΑ και στον Καναδά.

Εμείς μεμονωμένα δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα  για να αλλάξουμε το κόστος της στέγασης αλλά αυτό που μπορούμε να κάνουμε και αυτό που μπορεί να κάνει αυτό το λαϊκό project είναι να φτιάξουμε τα δικά μας σπίτια.  Είναι μια δημιουργική προσέγγιση για τη στέγαση που ωθεί τους ανθρώπους να κάνουν μια ουσιώδη αλλαγή στον τρόπο ζωής τους και να έχουν θετικό αντίκτυπο στη κοινότητά τους μέσω μιας οικονομικά και περιβαλλοντικά βιώσιμης στέγης. Αν υπάρχει διαθέσιμη γη, τότε ασφαλώς και μπορεί να εφαρμοστεί στην Ευρώπη. Μικρά κτήματα ή αυλές θα μπορούσαν να είναι τέλεια σημεία για το μικροσκοπικό σας σπίτι.

Είχατε παλιότερη εμπειρία στην κατασκευή σπιτιών;

Είχαμε ελάχιστη εμπειρία πριν κατασκευάσουμε το δικό μας. Εγώ είχα βοηθήσει εθελοντικά σε μια μη κυβερνητική οργάνωση και εκεί μπόρεσα να χτίσω για πρώτη φορά ένα μικρό τμήμα ενός τέτοιου σπιτιού. Ο Christian είχε περισσότερη εμπειρία. Ήξερε πώς να χρησιμοποιεί τα εργαλεία και είναι πολύ καλός στην επίλυση προβλημάτων. Μεγαλώνοντας έμαθε πολλά βλέποντας τον μπαμπά του να μαστορεύει σε κάθε σπίτι που πήγαιναν. Το μικρό μας σπίτι ήταν σίγουρα το μεγαλύτερο project στο οποίο είχε δουλέψει μέχρι τότε.

Ήταν δύσκολο να χτίσετε ένα τέτοιο σπίτι, δεδομένου ότι όλα θα έπρεπε να είναι τοποθετημένα με τέτοιο τρόπο ώστε να εξοικονομείται όσο είναι δυνατόν περισσότερος χώρος;

Η κατασκευή του είχε αργή εξέλιξη αλλά στο τέλος ανταμειφθήκαμε. Ο Christian ήταν ο βασικός κτίστης και η κατασκευή του μικροσκοπικού μας σπιτιού σε ρόδες ήταν η full time δουλειά του. Μας πήρε περίπου εννιά μήνες για να ολοκληρώσουμε το 80% του σπιτιού και είχαμε και τη βοήθεια φίλων.

Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που συναντήσαμε στην κατασκευή, για κάποιον που τα κάνει όλα μόνος του, όπως εμείς, ήταν η εύρεση ενός χώρου για να κάνουμε την κατασκευή. Ο ξυλουργός, ο επιβλέπων την κατασκευή και συγχρόνως φίλος μας, ο Τom,  μας επέτρεψε να το κατασκευάσουμε στη δικιά του ιδιοκτησία και να χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία του. Επίσης ήταν ο σύμβουλός μας και μας βοήθησε να ολοκληρώσουμε κάποια από τα πιο δύσκολα σημεία της κατασκευής, όπως τα πλαίσια.

Αργότερα ο Tom και η γυναίκα του Johanna ξεκίνησαν τη δική τους εταιρεία κατασκευής μικρών σπιτιών σε ρόδες – τροχήλατων σπιτιών, την «Perch&Nest a tiny home and cottage company». Το αγαπημένο σημείο της κατασκευής για τον Christian ήταν το φινίρισμα. Του αρέσουν οι λεπτομέρειες και είναι καλός όπως σας είπα στο να βρίσκει λύσεις σε καταστάσεις που τυχόν προκύπτουν. Ο Christian είχε κάποιες φανταστικές ιδέες για πολυχρηστικότητα και εξοικονόμηση αποθηκευτικού χώρου και κατασκεύασε ένα όμορφο εσωτερικό. Η δυνατότητα να ελαχιστοποιείς χωρίς να χάνεται η χρηστικότητα των πραγμάτων είναι ένα από τα προαπαιτούμενα του να ζεις σε ένα μικροσκοπικό σπίτι, όπως και η αποτελεσματική χρήση του χώρου είναι σημαντική για να στεγάσεις  το υπόλοιπα πράγματα αλλά και να διατηρήσεις ένα αίσθημα ανοιχτωσιάς και άνεσης.

Μπορείτε να μας δώσετε μερικές πληροφορίες για το σπίτι;

Το μικρό μας σπίτι είναι ένα άνετο σπίτι 12 m². Είναι κατασκευασμένο πάνω σε ένα τρέιλερ μήκους 6 μέτρων, έχει 2,5 m πλάτος και ύψος 4 m. Έχουμε δύο πατάρια για ύπνο. Το ένα έχει ένα μεγάλο στρώμα για εμάς και το μικρότερο είναι για τον εννιάχρονο γιο μου, τον Garrett. Το καθιστικό μας  έχει ένα μεγάλο, άνετο καναπέ και ένα τραπέζι. Έχουμε μια πλήρη κουζίνα με έναν όμορφο πάγκο κοπής και μπάνιο (εκτός από νιπτήρα μπάνιου). Τα πάντα στο σπίτι έχουν και μια δεύτερη χρήση, όπως για παράδειγμα τα σκαλοπάτια που είναι και κάθισμα, αποθηκευτικό μπαούλο, ντουλάπα και βιβλιοθήκη.

Στο σπίτι μας θα βρείτε πολλά διασωσμένα, αποκατεστημένα και αναδιαμορφωμένα υλικά. Αγαπάμε την ιστορία που κρύβει κάθε ένα από αυτά. Μια από αυτές τις ιστορίες είναι του πάγκου μας που προήλθε από ένα δέντρο που έπεσε δίπλα στο πατρικό του Christian εξαιτίας ενός ανεμοστρόβιλου. Ο γείτονας του πήρε το ξύλο και το επεξεργάστηκε και έδωσε κάποιο μέρος του και σε εμάς. Έτσι από την καταστροφή γεννήθηκε ομορφιά και χρηστικότητα. Οι σανίδες που χρησιμοποιήθηκαν για το ντύσιμο του εσωτερικού προήλθαν από μια παλιά φάρμα που ήταν προς κατεδάφιση. Η οικογένεια που ζούσε εκεί είχε πολλές αναμνήσεις και τώρα αυτές συνεχίζουν να ζουν μέσα από το μικροσκοπικό σπίτι μας, μαζί με τις δικές μας που αποκτήσαμε με φίλους περισώζοντας και ξαναχρησιμοποιώντας διάφορα υλικά.

Εκτός από το χτίσιμο του σπιτιού, γυρίζετε ένα ντοκιμαντέρ. Τι ακριβώς πραγματεύεται το ντοκιμαντέρ σας και ποιος είναι ο στόχος του;

Δημιουργούμε ένα ντοκιμαντέρ για το κίνημα της ύπαρξης των μικροσκοπικών σπιτιών ελεύθερα στις ΗΠΑ και στον Καναδά, με έμφαση στην εμπειρία της κοινότητας και στις ολοένα αναδυόμενες κοινότητες τέτοιων μικροσπιτιών. Διηγούμαστε τις ιστορίες διαφορετικών ανθρώπων που ζουν σε μικροσπίτια και εμπνέουμε και projects στέγασης που κάνουν το κίνημα τόσο δυναμικό και με μεγάλη απήχηση. Θέλουμε να εμπνεύσουμε τον κόσμο στο να επανεξετάσουν την έννοια του σπιτιού και να δημιουργήσουμε μεγαλύτερη αποδοχή γι’ αυτούς που επιλέγουν να κατοικούν σε εναλλακτικά σπίτια.

Επίσης το μικρό μας εκπαιδευτικό ντοκιμαντέρ «Living Tiny Legally» θα κάνει το ντεμπούτο του στο επερχόμενο Εθνικό Τζαμπορί μικροσκοπικών σπιτιών. Το ντοκιμαντέρ χωρίζεται σε τρία μέρη και παρουσιάζει συναρπαστικές υποθέσεις στις οποίες κάποιες πόλεις στις ΗΠΑ νομιμοποιούν τα tiny houses και τις κοινότητές τους. Νόμιμα σημεία στάθμευσης για τα μικροσκοπικά σπίτια είναι ένας ακόμη σκόπελος για τους λάτρεις της «μικροσκοπικής» ζωής.

Πώς χρηματοδοτείτε το ταξίδι σας στις ΗΠΑ;

Το ταξιδιωτικό μας ντοκιμαντέρ χρηματοδοτείται με διάφορους τρόπους, όπως μικρές επιχορηγήσεις, χορηγίες, crowdfunding, με το να πουλάμε εμπορεύματα, ή να κάνουμε μερικές φωτογραφικές δουλειές κατά τη διάρκεια του ταξιδίου και από τις αποταμιεύσεις μας. Η εταιρεία U-Haul είναι οι γενναιόδωροι χορηγοί του φορτηγού μας. Δεν είμαστε πλήρως χορηγούμενοι και γι αυτό ακόμα ψάχνουμε χορηγούς και δωρεές.

Ποιο είναι το καλύτερο πράγμα του να ταξιδεύεις μαζί με το σπίτι σου;

Όπου και να είμαστε, πάντα ξυπνάμε στο άνετο κρεβάτι μας. Αυτό δεν ξεπερνιέται! Παρόλο που αυτό που περισσότερο αγαπάμε στα ταξίδια μας είναι όλα τα υπέροχα πράγματα που συναντάμε στη διάρκειά τους. Το σπίτι βέβαια γίνεται αιτία για να ξεκινήσουν συζητήσεις με κάθε λογής ενδιαφέροντα άτομα με τους οποίους δεν θα μιλούσαμε ποτέ διαφορετικά.

Ποιες είναι οι αντιδράσεις του κόσμου όταν καταλαβαίνουν ότι ουσιαστικά τραβάτε μαζί σας το σπίτι σας;

Καθώς διασχίζουμε έναν δρόμο, μοιράζουμε χαμόγελα και ξεκινάνε πολλές συζητήσεις.  Αυτό είναι πολύ συγκινητικό. Δεχόμαστε αμέτρητους χαιρετισμούς και άλλες χειρονομίες θετικής αποδοχής, καθώς ταξιδεύουμε στην εθνική οδό. Στα πρατήρια καυσίμων δεχόμαστε πολλές ερωτήσεις για το σπίτι μας. Πολλοί χαίρονται ιδιαίτερα με το σπίτι και άλλοι δεν καταλαβαίνουν γιατί να θέλει κάποιος να ζει έτσι.

Στο site σας αναφέρεστε στις «κοινότητες τροχήλατων μικροσπιτιών». Υπάρχουν πολλές τέτοιες κοινότητες στη Β. Αμερική, και αν ναι, γιατί να επιλέξει κάποιος να ζει έτσι;

Υπάρχουν περίπου δεκαπέντε τέτοιες κοινότητες και άλλες τόσες που είναι σε στάδιο σχεδιασμού ή κατασκευής. Υπάρχουν διαφορετικά είδη κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένων χωριών για αστέγους, οικολογικά χωριά ή αγροτικά σπίτια, χώροι κατασκηνώσεων που έχουν μετατραπεί σε διεθνής κοινότητες και πολλά ακόμα. Η μεγαλύτερη κοινότητα ή «φυλή» μικρών σπιτιών, είναι με την αγνότερη έννοια της μια ομάδα ατόμων με τα ίδια ενδιαφέροντα. Οι ιδιοκτήτες μικροσπιτιών είναι ένα ποικίλο γκρουπ ατόμων που περιλαμβάνει όλες τις ηλικίες και από διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά, πολιτικά και θρησκευτικά υπόβαθρα. Οι κοινότητες μικροσπιτιών σημαίνει βέβαια  ότι εκεί οι άνθρωποι συνδέονται με βασικό παρονομαστή τα μικρά σπίτια αλλά υπάρχουν και πολλά ακόμη περισσότερα πλεονεκτήματα. Η ζωή σε μικροσκοπικά σπίτια ενθαρρύνει στενότερες σχέσεις με το περιβάλλον, μια φυσικά περισσότερη κοινωνική αλληλεπίδραση με τους γείτονες και μια ζωή με νόημα.

Πιστεύουμε ότι η εμπειρία της κοινότητας είναι μαγική. Αυξάνει τα προτερήματα της «μικροσκοπικής» ζωής και παρέχει πιο βιώσιμο, οικονομικό, προσιτό τρόπο στέγασης και πιο στενά συνδεδεμένες κοινότητες ανθρώπων, πάντα μέσα από συλλογικές προσπάθειες και συνεργασίες.

Είναι τα μικροσκοπικά σπίτια πιο βιώσιμα απ’ ότι τα κανονικά; 

Τα μικροσκοπικά σπίτια είναι περιβαλλοντικά βιώσιμα. Έχουν πολύ μικρό ανθρακικό αποτύπωμα συγκριτικά με ένα παραδοσιακό σπίτι. Χρησιμοποιείται ένα πολύ μικρό ποσοστό δομικών υλικών και ενέργειας σε αντίθεση με ένα κανονικό σπίτι. Είναι όμως και οικονομικά βιώσιμα, γιατί το κόστος κατασκευής και συντήρησης ενός παραδοσιακού σπιτιού είναι πολλαπλάσιο του μικροσκοπικού.

Πώς μπορούν οι αναγνώστες τις Soferina να σας βοηθήσουν να συγκεντρώσετε χρήματα για το ντοκιμαντέρ σας;

Αν θέλετε να υποστηρίξετε το project μας, μπορείτε να κάνετε μια δωρεά ή να παραγγείλετε ένα t-shirt από το site μας. http://www.tinyhouseexpedition.com